Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ các loại cây ngắn ngày sang vườn cây ăn trái lâu năm đang là xu hướng phát triển kinh tế nông thôn mạnh mẽ. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, không phải cứ có đất nông nghiệp là bạn có thể tùy ý trồng cây lâu năm. Việc nắm rõ quy định tại Luật Đất đai 2024 sẽ giúp bà con tránh được những rắc rối không đáng có.

Đất nông nghiệp và đất trồng cây lâu năm: Hiểu sao cho đúng?

Theo quy định tại Điều 9 Luật Đất đai 2024, đất trồng cây lâu năm là một trong các loại đất thuộc nhóm đất nông nghiệp. Điều này có nghĩa là đất trồng cây lâu năm chính là một thành phần của đất nông nghiệp, nhưng không phải mọi loại đất nông nghiệp đều được mặc định để trồng cây lâu năm.

Nhóm đất nông nghiệp bao gồm nhiều loại khác nhau như: Đất trồng cây hàng năm (đất lúa, đất màu), đất trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản... Do đó, người sử dụng đất chỉ được quyền trồng cây lâu năm trên diện tích đất đã được xác định mục đích là đất trồng cây lâu năm.

Theo quy định, trường hợp muốn trồng cây lâu năm trên các loại đất nông nghiệp khác, chủ sở hữu phải thực hiện các thủ tục pháp lý tương ứng để điều chỉnh mục đích sử dụng hoặc đăng ký biến động theo quy định.

Trồng cây lâu năm trên đất lúa, đất màu: Khi nào phải xin phép?

Căn cứ vào Điều 121 Luật Đất đai 2024, các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép bao gồm:

• Chuyển đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất sang loại đất khác trong nhóm đất nông nghiệp.
• Chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp.

Như vậy, nếu bạn đang sở hữu đất trồng lúa mà muốn chuyển sang trồng cây lâu năm, bạn BẮT BUỘC phải xin phép cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Ngược lại, nếu chuyển từ đất trồng cây hàng năm khác (như đất trồng ngô, khoai, sắn...) sang đất trồng cây lâu năm thì không thuộc trường hợp phải xin phép, nhưng vẫn phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động.

Quy trình đăng ký biến động đất đai theo Nghị định 101/2024/NĐ-CP

Dù không phải xin phép trong một số trường hợp, nhưng để đảm bảo quyền lợi hợp pháp và cập nhật thông tin trên Giấy chứng nhận (Sổ đỏ), người dân cần thực hiện thủ tục đăng ký biến động theo quy định tại Nghị định 101/2024/NĐ-CP.

Hồ sơ bao gồm các giấy tờ cơ bản theo Điều 29 Nghị định 101/2024/NĐ-CP:

• Đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất (Mẫu số 11/ĐK).
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (bản gốc).
• Các giấy tờ liên quan đến nội dung biến động.

Người dân có thể nộp hồ sơ tại Bộ phận Một cửa cấp huyện/xã hoặc Văn phòng đăng ký đất đai. Việc thực hiện đúng quy trình không chỉ giúp bảo vệ tài sản mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch chuyển nhượng, thế chấp sau này.