Trong bối cảnh các vụ hỏa hoạn gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản thường xuyên xảy ra, tinh thần tương thân tương ái của cộng đồng luôn được phát huy mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc cá nhân tự ý dùng tài khoản cá nhân để kêu gọi quyên góp nếu không nắm rõ quy định pháp luật có thể dẫn đến những rắc rối pháp lý không đáng có. Vậy, làm thế nào để việc thiện nguyện vừa đúng tâm, vừa đúng luật?

Cá nhân hoàn toàn có quyền kêu gọi ủng hộ nạn nhân hỏa hoạn

Theo quy định tại Nghị định 93/2021/NĐ-CP, cá nhân là một trong những đối tượng được phép vận động, tiếp nhận và phân phối nguồn đóng góp tự nguyện. Cụ thể, tại điểm h khoản 1 Điều 2 Nghị định 93/2021/NĐ-CP nêu rõ:

"Cá nhân có đủ năng lực hành vi dân sự tham gia vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo."

Như vậy, đối với các sự cố hỏa hoạn, bất kỳ cá nhân nào có đủ năng lực hành vi dân sự đều có quyền đứng ra kêu gọi sự giúp đỡ từ cộng đồng để hỗ trợ các nạn nhân vượt qua khó khăn.

Quy trình "vàng" để kêu gọi từ thiện đúng luật

Dù pháp luật cho phép, nhưng để đảm bảo tính minh bạch và tránh các nghi ngại về việc trục lợi, cá nhân cần thực hiện theo các bước bắt buộc sau:

1. Mở tài khoản riêng và thông báo công khai

Một sai lầm phổ biến là dùng chung tài khoản chi tiêu cá nhân để nhận tiền từ thiện. Theo khoản 2 Điều 17 Nghị định 93/2021/NĐ-CP, người kêu gọi phải mở tài khoản riêng tại ngân hàng cho từng đợt vận động. Tài khoản này chỉ dùng để tiếp nhận, quản lý tiền đóng góp và phải đóng lại ngay khi kết thúc thời gian tiếp nhận đã cam kết.

Bên cạnh đó, cá nhân phải thông báo công khai trên các phương tiện thông tin về mục đích, phạm vi, phương thức kêu gọi và đặc biệt là thời gian cam kết chuyển nguồn đóng góp đến tay nạn nhân. Đồng thời, phải gửi văn bản thông báo đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú.

2. Chế độ kế toán và ghi chép sổ sách minh bạch

Đây là yêu cầu cực kỳ quan trọng được quy định tại Thông tư 41/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính. Người kêu gọi phải lập sổ ghi chép chính xác, trung thực các khoản thu, chi.

Theo Điều 10 Thông tư 41/2022/TT-BTC, các nội dung cần lưu ý bao gồm:

• Ghi chép liên tục theo trình tự thời gian các khoản nhận được và các khoản đã chi ra.
• Đối chiếu số liệu với ngân hàng hàng tháng và khi kết thúc đợt kêu gọi.
• Công khai kết quả thu chi sau khi kết thúc đợt vận động để người đóng góp có thể giám sát.

Lưu ý: Mọi khoản lãi phát sinh từ số tiền đóng góp trong tài khoản ngân hàng cũng phải được cộng vào nguồn ủng hộ để phân phối cho nạn nhân.

Lời khuyên pháp lý

Lòng tốt cần đi kèm với sự hiểu biết pháp luật. Việc tuân thủ các quy định về mở tài khoản riêng, thông báo với chính quyền địa phương và minh bạch sổ sách không chỉ giúp bảo vệ uy tín của cá nhân người kêu gọi mà còn đảm bảo nguồn lực hỗ trợ được chuyển đến đúng đối tượng một cách hiệu quả nhất. Nếu cảm thấy quy trình quá phức tạp, cá nhân có thể hướng dẫn người ủng hộ gửi tiền trực tiếp qua các tổ chức uy tín như Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hoặc Hội Chữ thập đỏ các cấp.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn giải đáp thắc mắc về việc dùng tài khoản cá nhân kêu gọi ủng hộ nạn nhân hỏa hoạn. Hãy luôn thực hiện các hoạt động thiện nguyện một cách chuyên nghiệp và đúng pháp luật!