Giai đoạn cuối năm luôn là thời điểm nhạy cảm đối với công tác kế toán và quyết toán thuế. Trong tuần từ 18 - 24/12/2023, Tổng cục Thuế và các cơ quan chức năng đã ban hành hàng loạt văn bản hướng dẫn quan trọng, tháo gỡ nhiều vướng mắc về chi phí được trừ, khấu trừ thuế và đặc biệt là siết chặt quản lý hóa đơn điện tử trong lĩnh vực xăng dầu.

1. Khấu trừ thuế GTGT đối với hàng hóa tổn thất: Gỡ rối cho doanh nghiệp

Một trong những điểm sáng đáng chú ý là hướng dẫn tại Công văn 5829/TCT-CS. Theo đó, doanh nghiệp được phép khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với các loại hàng hóa bị tổn thất mà không được bảo hiểm bồi thường. Điều này bao gồm cả hàng hóa mất phẩm chất, quá hạn sử dụng buộc phải tiêu hủy.

Về mặt thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN), các khoản chi phí liên quan đến hàng hóa hư hỏng do thay đổi quá trình sinh hóa tự nhiên hoặc hết hạn sử dụng cũng được tính vào chi phí được trừ, giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng tài chính khi gặp rủi ro trong kinh doanh.

2. Chi phí được trừ khi tính thuế TNDN: Những lưu ý đắt giá

Tại Công văn 5824/TCT-CS, Tổng cục Thuế làm rõ rằng các khoản truy thu thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường theo quyết định ấn định của cơ quan hải quan (trường hợp không bị xử phạt gian lận, trốn thuế) vẫn được coi là chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Tuy nhiên, kế toán cần đặc biệt lưu ý quy định tại Thông tư 96/2015/TT-BTC. Ví dụ, các khoản chi từ việc mua lại hoạt động kinh doanh nếu không thỏa mãn điều kiện là chi phí lợi thế kinh doanh thì sẽ không được trừ.

3. Siết chặt hóa đơn điện tử xăng dầu: Nhiệm vụ trọng tâm

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Tổng cục Thuế đã ban hành Công điện 10/CĐ-TCT yêu cầu quyết liệt triển khai hóa đơn điện tử theo từng lần bán hàng đối với hoạt động bán lẻ xăng dầu. Các cơ quan thuế địa phương sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình không thực hiện.

4. Quyết toán thuế khi doanh nghiệp phá sản

Một điểm mới cần lưu ý trong công tác quản lý thuế là Công văn 5818/TCT-KK. Văn bản này khẳng định trường hợp doanh nghiệp chấm dứt hiệu lực mã số thuế do phá sản vẫn thuộc diện phải kiểm tra quyết toán thuế, không được miễn trừ như một số trường hợp đặc thul khác.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp kế toán thực hiện đúng pháp luật mà còn tối ưu hóa lợi ích thuế cho doanh nghiệp trong kỳ báo cáo cuối năm.