Trong những cuộc tán gẫu, không ít người thường lấy ngoại hình của bạn bè, đồng nghiệp ra làm trò đùa. Những câu nói tưởng chừng như vô thưởng vô phạt như "nấm lùn", "mét rưỡi" hay chê bai chiều cao của người khác đôi khi lại mang đến những rắc rối pháp lý không hề nhỏ. Thực tế, pháp luật Việt Nam quy định rất rõ về việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

Quyền bất khả xâm phạm về danh dự, nhân phẩm

Nền tảng pháp lý cao nhất bảo vệ con người trước các hành vi xúc phạm là Hiến pháp 2013. Tại khoản 1 Điều 20 quy định:

Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm.

Như vậy, việc bình phẩm, chê bai về chiều cao hay ngoại hình khiến người khác cảm thấy bị nhục mạ chính là hành vi xâm phạm quyền cơ bản của công dân.

Mức phạt hành chính: Từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng

Tùy vào môi trường và phương thức thực hiện, hành vi chê người khác lùn sẽ bị xử lý theo các nghị định khác nhau:

• Xúc phạm trực tiếp: Theo điểm a khoản 3 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người có hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác sẽ bị phạt tiền từ 02 – 03 triệu đồng.
• Xúc phạm trên mạng xã hội: Đây là môi trường mà sự lan tỏa thông tin rất nhanh, gây thiệt hại lớn cho nạn nhân. Theo điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), hành vi lợi dụng mạng xã hội để xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân có thể bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng.

Có thể bị đi tù vì tội làm nhục người khác

Nếu hành vi chê bai diễn ra thường xuyên, có tính chất nghiêm trọng, gây ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý và cuộc sống của nạn nhân, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về Tội làm nhục người khác như sau:

• Hình phạt cơ bản: Phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 - 30 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
• Hình phạt tăng nặng: Có thể bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm nếu phạm tội 02 lần trở lên, đối với 02 người trở lên hoặc sử dụng mạng máy tính để phạm tội.
• Trường hợp đặc biệt nghiêm trọng: Nếu khiến nạn nhân tự sát hoặc gây rối loạn tâm thần tỷ lệ 61% trở lên, mức án có thể lên đến 05 năm tù.

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tinh thần

Bên cạnh việc bị xử phạt bởi cơ quan nhà nước, người vi phạm còn phải thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với nạn nhân. Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 khẳng định danh dự, nhân phẩm cá nhân là bất khả xâm phạm.

Theo Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015, người xâm phạm danh dự, nhân phẩm của người khác phải bồi thường các chi phí khắc phục thiệt hại, thu nhập bị mất và một khoản tiền bù đắp tổn thất tinh thần.

Mức bồi thường bù đắp tổn thất tinh thần do các bên thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, mức tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở. Với mức lương cơ sở hiện nay (năm 2026) là 2.340.000 đồng/tháng, người chê người khác lùn có thể phải bồi thường lên đến 23,4 triệu đồng.

Lời khuyên pháp lý: Sự tôn trọng lẫn nhau là quy tắc ứng xử tối thiểu trong xã hội văn minh. Đừng để một phút "vui miệng" dẫn đến những hậu quả đáng tiếc về tài chính và pháp lý. Nếu bạn là nạn nhân của hành vi này, hãy thu thập bằng chứng (ghi âm, ảnh chụp màn hình) để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trước pháp luật.