Thẻ nhà báo không chỉ đơn thuần là một tấm thẻ định danh, mà còn là bảo chứng cho tư cách hành nghề chuyên nghiệp và trách nhiệm xã hội của người cầm bút. Bước sang năm 2026, với việc Luật Báo chí 2025 chính thức đi vào cuộc sống, các quy định về việc cấp thẻ đã có những điểm mới đáng chú ý mà mọi phóng viên, biên tập viên đều cần nắm vững.

1. Những ai đủ điều kiện 'chạm tay' vào tấm thẻ nhà báo quyền lực?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Báo chí 2025, đối tượng được xét cấp thẻ nhà báo đã được định nghĩa rõ ràng hơn, bao gồm:

• Lãnh đạo các cơ quan báo chí, cơ quan thông tấn quốc gia.
• Trưởng phòng, phó trưởng phòng nghiệp vụ báo chí tại các cơ quan này.
• Đội ngũ phóng viên, biên tập viên đang trực tiếp tác nghiệp.
• Những người làm công tác kỹ thuật chuyên biệt như quay phim, đạo diễn chương trình phát thanh, truyền hình (trừ phim truyện).
• Đặc biệt, những người đã có thẻ nhà báo nhưng chuyển sang công tác giảng dạy chuyên ngành báo chí hoặc làm cán bộ chuyên trách tại Hội Nhà báo cũng thuộc diện được xem xét.

2. Tiêu chuẩn khắt khe để khẳng định bản lĩnh nghề nghiệp

Không phải ai làm việc trong cơ quan báo chí cũng nghiễm nhiên được cấp thẻ. Luật Báo chí 2025 đặt ra những rào cản kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ:

"Trường hợp cấp thẻ lần đầu, phải có thời gian công tác liên tục tại cơ quan báo chí đề nghị cấp thẻ từ 02 năm trở lên tính đến thời điểm xét cấp thẻ và đã qua lớp bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, đạo đức nghề nghiệp."

Bên cạnh đó, yêu cầu về trình độ học vấn cũng được nhấn mạnh tại điểm b khoản 2 Điều 28 Luật Báo chí 2025. Người được cấp thẻ phải có bằng tốt nghiệp đại học trở lên. Riêng đối với người dân tộc thiểu số thực hiện các chương trình bằng tiếng dân tộc hoặc quay phim truyền hình, yêu cầu tối thiểu là bằng tốt nghiệp cao đẳng.

3. Hồ sơ và quy trình cấp thẻ nhà báo năm 2026

Dù Luật mới đã ban hành, nhưng các hướng dẫn chi tiết về hồ sơ hiện vẫn tuân thủ tinh thần của Thông tư 31/2021/TT-BTTTT cho đến khi có văn bản thay thế từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:

• Bản khai đăng ký cấp thẻ nhà báo (theo mẫu quy định).
• Bản sao có chứng thực bằng tốt nghiệp đại học hoặc cao đẳng phù hợp.
• Các giấy tờ chứng minh thời gian công tác liên tục (Hợp đồng lao động, quyết định tuyển dụng, xác nhận đóng BHXH).
• Danh sách các tác phẩm báo chí đã đăng, phát trong thời gian công tác.

Trình tự thực hiện:

Bước 1: Cơ quan báo chí rà soát, lập hồ sơ cho những cá nhân đủ điều kiện và gửi về cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Thông tin và Truyền thông hoặc cơ quan được ủy quyền).

Bước 2: Cơ quan có thẩm quyền thẩm định hồ sơ. Trong trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc không đạt yêu cầu, cơ quan sẽ có thông báo bằng văn bản hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến.

Bước 3: Cấp thẻ nhà báo. Thẻ thường được cấp vào các đợt cố định trong năm (thường là ngày 01/01 và 21/6 hàng năm) để đảm bảo tính thống nhất.

4. Những trường hợp 'nói không' với việc cấp thẻ

Cần lưu ý rằng, pháp luật rất nghiêm khắc với những hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Theo khoản 3 Điều 28 Luật Báo chí 2025, những người đang trong thời gian chịu kỷ luật từ khiển trách trở lên, hoặc vi phạm đạo đức nghề nghiệp trong vòng 12 tháng gần nhất sẽ không được xét cấp thẻ.

Việc nắm vững các quy định về thẻ nhà báo không chỉ giúp người làm báo bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình mà còn góp phần xây dựng một nền báo chí cách mạng Việt Nam chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.