Việc bầu cử trong Đảng là một trong những nội dung quan trọng nhằm đảm bảo tính dân chủ, khách quan và lựa chọn được những cán bộ đủ đức, đủ tài. Ngày 10/10/2024, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Quyết định 190-QĐ/TW năm 2024 thay thế cho Quyết định 244 trước đây, mang đến những thay đổi quan trọng về quyền ứng cử của Đảng viên.

6 trường hợp được quyền ứng cử theo quy định mới

Theo quy định tại khoản 1 Điều 9 của Quy chế này, quyền ứng cử được mở rộng và quy định cụ thể cho từng đối tượng Đảng viên và cấp ủy viên:

"1. Ứng cử được áp dụng trong các trường hợp sau;

a) Đảng viên chính thức ứng cử tại đại hội đảng viên mà mình là thành viên của tổ chức đảng đó. Đại biểu chính thức của đại hội ứng cử tại đại hội đại biểu.

b) Đảng viên chính thức không phải là đại biểu đại hội làm đơn ứng cử ở đại hội tổ chức cơ sở đảng hoặc làm hồ sơ ứng cử để được bầu vào cấp ủy của đại hội đại biểu từ cấp huyện và tương đương trở lên.

c) Ủy viên ban chấp hành ứng cử để được bầu vào ban thường vụ; ủy viên ban thường vụ ứng cử để được bầu làm bí thư, phó bí thư; trường hợp cấp ủy chỉ bầu bí thư, phó bí thư, không bầu ban thường vụ thì cấp ủy viên có quyền ứng cử để được bầu làm bí thư, phó bí thư (trừ các trường hợp quy định tại Điều 11 của Quy chế này). Trường hợp đại hội chi bộ không bầu chi ủy, đảng viên chính thức có quyền ứng cử để được bầu làm bí thư, phó bí thư.

d) Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng ứng cử để được bầu vào Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Ủy viên Bộ Chính trị ứng cử để được bầu làm Tổng Bí thư (trừ các trường hợp quy định tại Điều 11 của Quy chế này).

đ) Cấp ủy viên ứng cử để được bầu vào ủy ban kiểm tra, ủy viên ban thường vụ ứng cử để được bầu làm chủ nhiệm ủy ban kiểm tra của cấp ủy cấp mình (trừ các trường hợp quy định tại Điều 11 của Quy chế này).

e) Ủy viên ủy ban kiểm tra, ứng cử để được bầu làm phó chủ nhiệm ủy ban kiểm tra."

Như vậy, quy định mới đã bao quát toàn bộ các vị trí từ cấp cơ sở đến Trung ương, đảm bảo mọi Đảng viên chính thức đều có cơ hội đóng góp năng lực vào bộ máy lãnh đạo nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn.

Thủ tục và hồ sơ ứng cử Đảng viên cần lưu ý

Để việc ứng cử hợp lệ, Đảng viên cần tuân thủ nghiêm ngặt các bước về thủ tục quy định tại khoản 2 Điều 9. Đặc biệt, đối với Đảng viên không phải là đại biểu đại hội nhưng muốn ứng cử vào cấp ủy từ cấp huyện trở lên, hồ sơ phải được hoàn chỉnh và nộp chậm nhất 15 ngày làm việc trước ngày khai mạc đại hội.

Hồ sơ ứng cử bao gồm các giấy tờ quan trọng như: Đơn ứng cử, bản khai lý lịch, bản kê khai tài sản, giấy chứng nhận sức khỏe và các văn bằng chứng chỉ liên quan. Việc thẩm tra tính hợp lệ của hồ sơ sẽ do cơ quan tổ chức của cấp ủy triệu tập đại hội phối hợp thực hiện.

Những giới hạn về quyền ứng cử tại Điều 11

Mặc dù quyền ứng cử được bảo đảm, nhưng để giữ vững kỷ luật Đảng, Điều 11 của Quy chế cũng đặt ra các giới hạn nhất định. Cụ thể, cấp ủy viên cấp triệu tập đại hội không được ứng cử và nhận đề cử nếu không có tên trong danh sách đề cử của cấp ủy đó. Quy định này nhằm đảm bảo sự thống nhất và tập trung trong công tác nhân sự đã được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Việc nắm vững các quy định tại Quyết định 190-QĐ/TW năm 2024 không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của mỗi Đảng viên, góp phần xây dựng tổ chức Đảng ngày càng vững mạnh.