Trong bối cảnh nền kinh tế đang trên đà phục hồi, việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng là yếu tố sống còn đối với nhiều doanh nghiệp. Tuy nhiên, một rào cản pháp lý bấy lâu nay khiến không ít đơn vị "đau đầu" chính là quy định về giao dịch liên kết, dẫn đến việc chi phí lãi vay bị khống chế trần trừ vào chi phí hợp lý khi tính thuế. Thấu hiểu khó khăn này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 20/2025/NĐ-CP với những sửa đổi mang tính đột phá.

Bước ngoặt từ Nghị định 20/2025/NĐ-CP

Cụ thể, kể từ ngày 27/3/2025, Nghị định 20/2025/NĐ-CP chính thức sửa đổi điểm d khoản 2 Điều 5 Nghị định 132/2020/NĐ-CP. Điểm đáng chú ý nhất là việc loại trừ hai trường hợp vay vốn ngân hàng ra khỏi phạm vi giao dịch liên kết, ngay cả khi khoản vay đó chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu vốn của doanh nghiệp.

2 trường hợp "thoát" mác giao dịch liên kết

Theo quy định mới, khoản vay ngân hàng dù ít nhất bằng 25% vốn chủ sở hữu và chiếm hơn 50% tổng giá trị các khoản nợ trung và dài hạn sẽ không được xác định là quan hệ liên kết nếu thuộc một trong hai kịch bản sau:

• Trường hợp 1: Ngân hàng (bên cho vay hoặc bảo lãnh) là tổ chức kinh tế hoạt động theo Luật Các tổ chức tín dụng và không tham gia trực tiếp, gián tiếp vào việc điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư vào doanh nghiệp đi vay.
• Trường hợp 2: Ngân hàng và doanh nghiệp đi vay không trực tiếp hoặc gián tiếp cùng chịu sự điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư của một bên thứ ba khác.

Sự thay đổi này giúp phản ánh đúng bản chất của các khoản vay thương mại thông thường, nơi ngân hàng chỉ đóng vai trò là đơn vị cung ứng vốn thuần túy chứ không phải là bên có quyền lợi liên đới mật thiết làm sai lệch giá trị giao dịch.

Áp dụng hồi tố cho kỳ tính thuế năm 2024

Một thông tin cực kỳ quan trọng đối với các kế toán và chủ doanh nghiệp là quy định ưu đãi này được áp dụng ngay cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) năm 2024. Điều này đồng nghĩa với việc khi quyết toán thuế cho năm vừa qua, nhiều doanh nghiệp sẽ được giải phóng một phần chi phí lãi vay đáng kể, từ đó giảm bớt gánh nặng thuế phải nộp.

"Việc nới lỏng quy định tại Nghị định 20/2025/NĐ-CP là một tín hiệu tích cực, cho thấy sự cầu thị của cơ quan quản lý trong việc lắng nghe tiếng nói của doanh nghiệp, giúp khơi thông dòng vốn và thúc đẩy sản xuất kinh doanh."

Tóm lại, với những điểm mới tại Nghị định 20/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp cần rà soát kỹ các khoản vay ngân hàng của mình để áp dụng đúng quy định, đảm bảo quyền lợi tối đa khi thực hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nước.