Chính phủ vừa ban hành quy định bắt buộc các cơ sở giáo dục tư thục được thành lập bởi từ hai nhà đầu tư trở lên phải hoàn tất việc thành lập tổ chức kinh tế trước ngày 01/01/2027. Quy định này nhằm chuẩn hóa mô hình quản trị, minh bạch quyền sở hữu và bảo đảm sự phát triển ổn định của các cơ sở giáo dục ngoài công lập.

Các nhà đầu tư cơ sở giáo dục tư thục cần lưu ý thời hạn thành lập tổ chức kinh tế theo quy định mới (ảnh minh họa)

Mốc thời hạn 'nước rút' trước ngày 01/01/2027 cho các trường tư thục

Trong thời gian qua, mô hình hoạt động của các cơ sở giáo dục ngoài công lập có sự tham gia của nhiều thành viên góp vốn thường tiềm ẩn rủi ro pháp lý về tư cách chủ thể đầu tư. Để chấn chỉnh và tạo hành lang pháp lý minh bạch, Chính phủ đã ban hành Nghị định 360/2026/NĐ-CP quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động của cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục khác thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Căn cứ theo quy định tại khoản 6 Điều 47 Nghị định 360/2026/NĐ-CP, lộ trình chuyển đổi và chuẩn hóa mô hình tổ chức được quy định hết sức nghiêm ngặt:

• Đối với các cơ sở giáo dục tư thục đã được cho phép thành lập theo đề nghị của từ hai nhà đầu tư trở lên trước ngày 01/01/2026, các chủ đầu tư bắt buộc phải thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế theo quy định của pháp luật về đầu tư và pháp luật doanh nghiệp.
• Thời hạn chót để hoàn tất thủ tục thành lập tổ chức kinh tế là trước ngày 01/01/2027.
• Đặc biệt, trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày hoàn tất thủ tục đăng ký thành lập tổ chức kinh tế, đơn vị phải gửi văn bản thông báo cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 66/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục.

Việc thành lập doanh nghiệp hoặc tổ chức kinh tế giúp minh bạch hóa tài chính và quản trị học đường (ảnh minh họa)

Cơ chế chuyển tiếp quyền sở hữu và bảo toàn vốn đầu tư

Việc chuyển đổi từ tư cách cá nhân các nhà đầu tư sang mô hình tổ chức kinh tế đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ trên phương diện pháp lý và tài chính giữa các bên. Pháp luật tôn trọng quyền tự do thỏa thuận của các đồng sở hữu nhưng đặt trong khuôn khổ pháp lý chặt chẽ:

1. Thỏa thuận chuyển đổi phần vốn: Các nhà đầu tư chủ động tiến hành định giá tài sản, chuyển nhượng hoặc chuyển giao phần vốn góp để hình thành nên cơ cấu vốn điều lệ của tổ chức kinh tế mới. Mọi thỏa thuận đều phải tuân thủ quy định của Bộ luật Dân sự, Luật Doanh nghiệp và pháp luật chuyên ngành về đầu tư.
2. Giải quyết tranh chấp phát sinh: Trong trường hợp không đạt được tiếng nói chung về tỷ lệ sở hữu hay quyền điều hành, các nhà đầu tư có trách nhiệm giải quyết thông qua phương thức thương lượng, hòa giải hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để phân định quyền, nghĩa vụ.
3. Tư cách pháp lý kế thừa: Ngay sau khi tổ chức kinh tế được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và chính thức hoạt động, tổ chức kinh tế đó sẽ chính thức trở thành nhà đầu tư của cơ sở giáo dục tư thục. Đồng thời, tổ chức này sẽ kế thừa toàn diện mọi quyền lợi và nghĩa vụ pháp lý từ các nhà đầu tư tiền nhiệm.

Bảo đảm tối cao quyền lợi của người học và người lao động

Một trong những điểm then chốt mà Nghị định 360/2026/NĐ-CP đặc biệt chú trọng là tính liên tục và ổn định của môi trường giáo dục. Quá trình tái cấu trúc tổ chức đầu tư không được phép gây xáo trộn đời sống học đường:

• Đối với người học: Cơ sở giáo dục phải duy trì chương trình đào tạo, bảo đảm chất lượng giảng dạy, điều kiện cơ sở vật chất và các chính sách học tập đã cam kết. Quá trình thay đổi tư cách chủ sở hữu không được làm gián đoạn việc học của học sinh, sinh viên.
• Đối với nhà giáo, cán bộ quản lý và người lao động: Tổ chức kinh tế mới có trách nhiệm kế thừa toàn bộ hợp đồng lao động đã ký kết, bảo đảm chế độ tiền lương, bảo hiểm xã hội và các chính sách đãi ngộ khác theo đúng thỏa ước lao động tập thể và quy định pháp luật.
• Quan hệ với các đối tác liên quan: Mọi nghĩa vụ tài chính, nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước cũng như các hợp đồng cung cấp dịch vụ phụ trợ giáo dục vẫn tiếp tục có hiệu lực thi hành mà không bị ảnh hưởng bởi quá trình thành lập pháp nhân mới.

Như vậy, mốc thời gian ngày 01/01/2027 đang đến gần đòi hỏi các cơ sở giáo dục ngoài công lập có nhiều thành viên đầu tư cần khẩn trương rà soát lại cơ cấu sở hữu, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý để hoàn tất thủ tục thành lập tổ chức kinh tế đúng thời hạn, tránh các chế tài xử lý vi phạm hành chính hoặc nguy cơ bị đình chỉ hoạt động.