Việc sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp tỉnh là một chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Một trong những vấn đề quan trọng nhất sau khi sáp nhập chính là việc lựa chọn nơi đặt "đại bản doanh" - trung tâm hành chính của tỉnh mới. Tại Quyết định 759/QĐ-TTg năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã đề ra 4 nguyên tắc then chốt để giải quyết bài toán này.

1. Ưu tiên lựa chọn từ các đơn vị hành chính hiện hữu

Nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là trung tâm hành chính - chính trị của ĐVHC mới phải được lựa chọn từ một trong các ĐVHC hiện có. Điều này không chỉ giúp tận dụng tối đa cơ sở hạ tầng, trụ sở làm việc sẵn có mà còn đảm bảo bộ máy chính quyền địa phương có thể nhanh chóng đi vào hoạt động ổn định ngay sau khi quyết định sắp xếp có hiệu lực.

Việc kế thừa này giúp giảm thiểu chi phí đầu tư công trong giai đoạn đầu, tránh lãng phí nguồn lực và không gây xáo trộn quá lớn đến đời sống của cán bộ, công chức cũng như người dân trong khu vực.

2. Vị trí chiến lược và hạ tầng đồng bộ

Một trung tâm hành chính không thể tách rời yếu tố địa lý và giao thông. Theo Quyết định 759/QĐ-TTg, vị trí được chọn phải có hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, đặc biệt là mạng lưới giao thông huyết mạch.

• Kết nối đa phương thức: Dễ dàng tiếp cận hệ thống sân bay, đường bộ cao tốc, cảng biển.
• Lan tỏa kinh tế: Có khả năng kết nối mạnh mẽ với các đô thị lớn, trung tâm kinh tế của cả nước và không gian biển (nếu có).

Vị trí thuận lợi sẽ tạo tiền đề để trung tâm hành chính trở thành động lực dẫn dắt sự phát triển của toàn tỉnh mới.

3. Tầm nhìn dài hạn và không gian phát triển tương lai

Không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt, trung tâm hành chính mới cần có dư địa để mở rộng và phát triển trong hàng thập kỷ tới. Nguyên tắc này yêu cầu việc lựa chọn phải phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội lâu dài, đảm bảo sự hài hòa giữa các địa phương sau khi sáp nhập.

"Trung tâm hành chính - chính trị của ĐVHC mới cần có không gian phát triển lâu dài, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của ĐVHC mới. Điều này bảo đảm hài hòa, hợp lý, tránh sự mất cân đối giữa các địa phương khi sáp nhập, đồng thời giữ vững quốc phòng an ninh."

Đặc biệt, sau khi bộ máy đã vận hành ổn định, các địa phương có thể nghiên cứu quy hoạch lại hoặc xây dựng các khu hành chính tập trung hiện đại hơn, phù hợp với xu thế đô thị thông minh.

4. Sự đồng thuận của Nhân dân - Chìa khóa của sự ổn định

Mọi sự thay đổi về địa giới hành chính và nơi đặt trung tâm quyền lực đều tác động trực tiếp đến tâm lý và đời sống người dân. Do đó, Quyết định 759/QĐ-TTg nhấn mạnh trách nhiệm của cấp ủy và chính quyền địa phương trong việc tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Việc công khai, minh bạch thông tin và lắng nghe ý kiến của các tầng lớp Nhân dân sẽ giúp quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi, duy trì sự ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội tại địa phương.

Việc tuân thủ nghiêm túc 4 nguyên tắc trên không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là cơ sở khoa học để xây dựng một đơn vị hành chính cấp tỉnh mới vững mạnh, tinh gọn và hiệu quả.