Trong nỗ lực tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, Đảng ủy Bộ Tài chính đã ban hành Nghị quyết 08/NQ-ĐUBTC về việc sắp xếp lại các đơn vị ngành dọc tại địa phương. Đây được xem là bước đi đột phá nhằm phù hợp với lộ trình sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, đảm bảo sự thống nhất và thông suốt trong công tác quản lý tài chính quốc gia.

Tổ chức lại hệ thống Thuế và Kho bạc Nhà nước

Theo nội dung Nghị quyết, trọng tâm của đợt cải cách này là việc tổ chức lại các đơn vị thuộc hệ thống Thuế và Kho bạc. Cụ thể, cơ quan chức năng sẽ tiến hành sắp xếp lại các Chi cục Thuế và Kho bạc Nhà nước khu vực để tương ứng với đơn vị hành chính cấp tỉnh.

Số liệu thống kê cho thấy, từ 20 Chi cục Thuế và Kho bạc Nhà nước khu vực hiện nay sẽ được tổ chức lại thành 34 đơn vị Thuế và Kho bạc Nhà nước tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Việc điều chỉnh này không chỉ đơn thuần là thay đổi tên gọi mà còn đi kèm với việc tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ.

• Thuế cơ sở: Chuyển đổi các Đội thuế cấp huyện thành mô hình Thuế cơ sở trực thuộc Thuế tỉnh quản lý.
• Phòng Giao dịch Kho bạc: Bố trí lại các điểm giao dịch sao cho phù hợp với địa bàn dân cư và đơn vị hành chính cấp xã, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp.

Sắp xếp cơ quan Thống kê và Bảo hiểm xã hội

Không chỉ dừng lại ở ngành Thuế và Kho bạc, lộ trình cải cách còn lan tỏa sang các lĩnh vực Thống kê và Bảo hiểm xã hội (BHXH). Theo đó, mô hình quản lý cấp huyện sẽ có sự thay đổi căn bản:

Cụ thể, từ 63 Chi cục Thống kê hiện tại sẽ được tổ chức lại thành 34 đơn vị Thống kê tỉnh, thành phố. Tương tự, 35 BHXH khu vực cũng sẽ được kiện toàn thành 34 BHXH tỉnh, thành phố. Điểm đáng chú ý là việc xóa bỏ mô hình cơ quan Thống kê và BHXH cấp huyện độc lập, thay vào đó là các đơn vị "cơ sở" trực thuộc cấp tỉnh để quản lý trực tiếp địa bàn xã, phường.

Việc sắp xếp này căn cứ trên tinh thần của Nghị định 29/2025/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính.

Điều chỉnh địa bàn quản lý Hải quan và Dự trữ Nhà nước

Đối với hai lĩnh vực đặc thù là Hải quan và Dự trữ Nhà nước, số lượng các đơn vị khu vực (20 Chi cục Hải quan và 15 Chi cục Dự trữ) vẫn được giữ nguyên. Tuy nhiên, địa bàn quản lý sẽ được điều chỉnh linh hoạt để khớp với ranh giới hành chính mới của các tỉnh, thành phố.

Việc đổi tên từ "Chi cục" sang "Hải quan khu vực" và "Dự trữ Nhà nước khu vực" nhằm khẳng định vai trò quản lý trực tiếp các điểm kho, bãi, giúp tối ưu hóa nguồn lực và giảm thiểu các tầng nấc trung gian không cần thiết.

Các chuyên gia pháp lý nhận định, việc triển khai Nghị quyết 08/NQ-ĐUBTC là minh chứng cho quyết tâm của ngành Tài chính trong việc thực hiện Luật Tổ chức chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi 2019, góp phần xây dựng một nền hành chính hiện đại, tinh gọn và hiệu lực.