Nhằm cụ thể hóa các quyền con người và tạo điều kiện để người chấp hành án phạt tù sớm tái hòa nhập cộng đồng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ban hành Thông tư 82/2026/TT-BQP quy định về chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là quy định chi tiết về việc tổ chức cho phạm nhân tại các cơ sở giam giữ trong Quân đội được liên lạc điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh (video call) với người thân thích ở trong nước.

Cơ sở pháp lý và tần suất liên lạc của phạm nhân

Theo quy định tại Điều 13 Thông tư 82/2026/TT-BQP, việc liên lạc của phạm nhân được thực hiện dựa trên nền tảng quy định tại khoản 2 Điều 51 Luật Thi hành án hình sự 2025 (Luật số 127/2025/QH15). Cụ thể, phạm nhân tại các cơ sở tạm giam, trại giam trong Quân đội được liên lạc điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh bằng phương tiện điện tử với người thân thích ở trong nước.

Tần suất và thời lượng liên lạc được quy định cụ thể như sau:

• Tần suất liên lạc: Không quá 01 lần trong 01 tháng (trừ các trường hợp đặc biệt hoặc cấp bách).
• Thời lượng mỗi lần gọi: Tối đa không quá 10 phút.

Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam hoặc Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân sẽ là người xem xét, quyết định việc cho phạm nhân liên lạc và tổ chức kiểm soát chặt chẽ quá trình này.

Hai hình thức liên lạc chính: Điện thoại và Video Call

Thông tư mới phân định rõ ràng hai phương thức liên lạc mà cơ sở giam giữ có thể áp dụng tùy thuộc vào điều kiện thực tế:

1. Liên lạc bằng điện thoại

Cơ sở giam giữ phạm nhân sẽ phối hợp với cơ quan bưu chính viễn thông địa phương để lắp đặt máy điện thoại cố định (có dây hoặc không dây). Phạm nhân được đăng ký tối đa 03 số điện thoại của người thân thích và chỉ được gọi đúng các số đã đăng ký này. Cước phí cuộc gọi được tính theo giá của nhà mạng và do phạm nhân tự chi trả từ tiền lưu ký (theo hình thức ký sổ) hoặc các nguồn hỗ trợ hợp pháp khác dưới sự đồng ý của Thủ trưởng cơ sở giam giữ.

2. Liên lạc có hình ảnh, âm thanh (Video Call)

Đây là bước tiến hiện đại trong công tác quản lý giam giữ. Cơ sở giam giữ được trang bị hệ thống thông tin chuyên dùng do Bộ Quốc phòng quản lý, kết nối qua mạng Internet để tổ chức cho phạm nhân liên lạc có cả hình ảnh và âm thanh khi đủ điều kiện. Khi kết nối, người thân thích ở đầu cầu bên ngoài phải khai báo đầy đủ thông tin để xác định danh tính, mối quan hệ với phạm nhân. Cuộc gọi chỉ được thực hiện khi hình ảnh, âm thanh thực tế trùng khớp với thông tin định danh đã được xác lập trước đó.

Các trường hợp được tăng thêm số lần liên lạc

Nhằm khuyến khích phạm nhân cải tạo tốt, Thông tư 82/2026/TT-BQP cũng quy định các cơ chế thưởng và giải quyết tình huống đặc biệt:

• Trường hợp được khen thưởng: Phạm nhân được khen thưởng bằng hình thức "Tăng số lần được liên lạc với người thân thích" sẽ được gọi điện thoại hoặc video call thêm 01 lần trong tháng, thời lượng không quá 10 phút.
• Trường hợp bất khả kháng hoặc cấp bách: Khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh không thể tổ chức thăm gặp trực tiếp, hoặc phạm nhân gặp tình huống gia đình đặc biệt cấp bách, Thủ trưởng cơ sở giam giữ sẽ xem xét quyết định cho phép liên lạc thêm 01 lần trong tháng (tối đa 10 phút).

Quy định nghiêm ngặt về ngôn ngữ và giám sát

Để bảo đảm an ninh, an toàn trong cơ sở giam giữ, quá trình liên lạc của phạm nhân phải tuân thủ các nguyên tắc nghiêm ngặt:

"Khi liên lạc with người thân thích, phạm nhân phải thực hiện đúng thông tin đã đăng ký, bao gồm thông tin liên lạc của người thân thích và nội dung trao đổi được ghi nhận trong quá trình quản lý việc liên lạc; sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, trường hợp không biết tiếng Việt do Thủ trưởng cơ sở giam giữ phạm nhân quyết định."

Cán bộ, nhân viên cơ sở giam giữ sẽ giám sát chặt chẽ toàn bộ nội dung cuộc gọi và ghi chép vào sổ theo dõi. Nếu phát hiện phạm nhân hoặc người thân trao đổi nội dung vi phạm Nội quy cơ sở giam giữ hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cán bộ giám sát có quyền dừng ngay cuộc gọi lập tức, và nếu cần thiết sẽ lập biên bản để xử lý kỷ luật theo quy định.

Đối với những phạm nhân thường xuyên vi phạm nội quy, đang bị cách ly giam giữ riêng hoặc đang chấp hành án kỷ luật, Thủ trưởng cơ sở giam giữ có thể quyết định hạn chế việc liên lạc bằng điện thoại hoặc video call nhưng không quá 03 tháng, đồng thời thông báo rõ ràng cho phạm nhân và thân nhân được biết.