Lực lượng kiểm dịch y tế tăng cường giám sát tại các cửa khẩu quốc tế (ảnh minh họa)

Trong bối cảnh thế giới vừa ghi nhận chùm ca bệnh nguy hiểm liên quan đến vi rút Hanta trên một tàu du lịch quốc tế, Bộ Y tế Việt Nam đã ngay lập tức có những động thái quyết liệt nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Ngày 04/5/2026, Cục Phòng bệnh đã ban hành Công văn 666/PB-BTN, đặt hệ thống kiểm dịch y tế biên giới vào trạng thái cảnh giác cao độ.

Diễn biến đáng lo ngại từ chùm ca bệnh quốc tế

Theo thông tin cập nhật tính đến đầu tháng 5 năm 2026, một tàu du lịch khởi hành từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương đã trở thành tâm điểm chú ý khi ghi nhận 07 trường hợp liên quan đến vi rút Hanta. Trong số đó, có 02 ca đã được xác nhận nhiễm bệnh và 05 ca nghi ngờ. Đáng chú ý, sự việc đã dẫn đến 03 trường hợp tử vong và 01 bệnh nhân đang trong tình trạng nguy kịch.

Với tổng cộng 147 người thuộc 23 quốc tịch khác nhau trên tàu, nguy cơ phát tán vi rút qua các cửa khẩu quốc tế là hiện hữu. Mặc dù hiện chưa ghi nhận công dân Việt Nam nào liên quan, nhưng sự chủ động trong phòng ngừa là ưu tiên hàng đầu của ngành y tế lúc này.

Vi rút Hanta: "Kẻ giết người thầm lặng" từ loài gặm nhấm

Vi rút Hanta không phải là một tác nhân mới nhưng luôn tiềm ẩn hiểm họa khôn lường. Đây là loại vi rút gây bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây truyền chủ yếu từ các loài động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột, sang người.

Chuột là vật chủ trung gian chính lây truyền vi rút Hanta sang người (ảnh minh họa)

Cơ chế lây nhiễm thường thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với nước tiểu, phân, hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh. Tuy nhiên, con đường nguy hiểm nhất chính là hít phải bụi chứa mầm bệnh phát tán trong không khí khi quét dọn nhà kho, tầng hầm hoặc những nơi chuột trú ngụ. Dù hiếm gặp, y văn thế giới cũng đã ghi nhận một số trường hợp lây truyền từ người sang người.

Triệu chứng và mức độ nguy hiểm

Bệnh do vi rút Hanta có thời gian ủ bệnh khá dài, từ 02 đến 04 tuần, thậm chí kéo dài đến 8 tuần, khiến việc phát hiện sớm gặp nhiều khó khăn. Các triệu chứng ban đầu thường dễ nhầm lẫn với cúm thông thường như:

• Sốt cao và ớn lạnh;
• Đau đầu, đau cơ dữ dội;
• Buồn nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy.

Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể tiến triển nhanh chóng thành hội chứng phổi do vi rút Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận, gây suy hô hấp và tụt huyết áp nghiêm trọng. Hiện nay, y học vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho loại vi rút này.

Siết chặt hàng rào kiểm dịch theo quy định pháp luật

Để ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập, Bộ Y tế yêu cầu các Sở Y tế tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm túc các quy định tại Nghị định 89/2018/NĐ-CP về kiểm dịch y tế biên giới. Đây là văn bản pháp lý quan trọng hướng dẫn thi hành Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007.

Các biện pháp khẩn cấp bao gồm:

1. Giám sát chặt chẽ: Kiểm tra người, phương tiện và hàng hóa đến từ các khu vực có ca bệnh. Phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ để cách ly và lấy mẫu xét nghiệm ngay tại cửa khẩu.
2. Kiểm soát vật chủ trung gian: Tăng cường diệt chuột và côn trùng tại các khu vực cảng biển, sân bay và cửa khẩu đường bộ theo đúng quy trình kỹ thuật.
3. Xử lý y tế nghiêm ngặt: Thực hiện khử khuẩn tàu thuyền, phương tiện vận tải theo hướng dẫn của Bộ Y tế và quy định tại Nghị định 89/2018/NĐ-CP.

"Việc chủ động giám sát và xử lý y tế tại cửa khẩu là 'lá chắn' quyết định để ngăn chặn các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm xâm nhập vào nội địa." - Trích nội dung chỉ đạo từ Cục Phòng bệnh.

Lời khuyên từ chuyên gia y tế

Bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan chức năng, mỗi người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ. Hãy giữ gìn vệ sinh môi trường sống, hạn chế sự phát triển của loài chuột trong gia đình và nơi làm việc. Khi có các triệu chứng nghi ngờ sau khi tiếp xúc với khu vực có chuột hoặc đi từ vùng dịch về, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn kịp thời.