Kỷ nguyên mới của thiết bị bay không người lái: Khi đam mê cần đi đôi với trách nhiệm pháp lý

Bước sang năm 2026, bầu trời Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của các thiết bị bay không người lái (UAV), từ những chiếc Flycam nhỏ gọn phục vụ quay phim nghệ thuật đến các hệ thống Drone hiện đại trong nông nghiệp và cứu hộ. Tuy nhiên, đi cùng với sự phát triển đó là những thách thức về an ninh quốc phòng và an toàn hàng không. Để giải quyết vấn đề này, Bộ Quốc phòng đã ban hành Thông tư 146/2025/TT-BQP, chính thức thiết lập một chuẩn mực mới cho việc đào tạo phi công UAV tại Việt Nam.

Quy định này không chỉ đơn thuần là một thủ tục hành chính mà còn là "giấy thông hành" bắt buộc để người chơi Flycam có thể hoạt động một cách hợp pháp. Kể từ ngày 25/12/2025, mọi chương trình đào tạo cơ bản phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về cả lý thuyết lẫn thực hành, nhằm loại bỏ tình trạng bay tự phát, gây nguy hiểm cho cộng đồng.

Chi tiết 11 nội dung đào tạo bắt buộc: Bạn đã sẵn sàng để trở thành phi công UAV chuyên nghiệp?

Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 146/2025/TT-BQP, người học sẽ phải trải qua một lộ trình đào tạo toàn diện bao gồm 11 nội dung trọng tâm. Không còn dừng lại ở việc biết cách "cất cánh và hạ cánh", phi công UAV tương lai cần nắm vững các khối kiến thức sau:

• Hệ thống pháp luật hàng không: Đây là nội dung tiên quyết. Người học phải hiểu rõ các quy định về quản lý phương tiện bay, đặc biệt là cách nhận diện các khu vực cấm bay, vùng hạn chế bay để tránh những án phạt nặng nề.
• Kiến thức hàng không cơ bản: Bao gồm nguyên lý bay, khí tượng học và môi trường bay. Việc hiểu về sức gió, áp suất không khí sẽ giúp phi công xử lý các tình huống thời tiết bất lợi, bảo vệ thiết bị đắt tiền.
• Kỹ năng điều khiển chuyên sâu: Chương trình đào tạo phân tách rõ ràng giữa kỹ năng bay trong tầm mắt (VLOS) và các kỹ thuật bay ngoài tầm mắt (BVLOS) nâng cao, đòi hỏi sự tập trung và chính xác tuyệt đối.
• Quản lý rủi ro và xử lý khẩn cấp: Học viên được huấn luyện cách nhận biết các mối đe dọa tiềm ẩn và kỹ năng xử lý khi thiết bị gặp sự cố kỹ thuật hoặc mất tín hiệu điều khiển.

Thực hành là "chìa khóa": Tại sao quy định mới lại ưu tiên kỹ năng bay thực tế?

Một điểm sáng trong quy định mới chính là sự chú trọng đặc biệt vào kỹ năng thực hành thực tế. Điều 5 của Thông tư quy định rõ cơ cấu thời gian cho một khóa đào tạo chuẩn, đảm bảo học viên có đủ thời gian "chạm tay" vào thiết bị:

"Thời lượng đào tạo thực hành phải chiếm tỷ trọng lớn nhất, từ 40% đến 65% tổng thời gian khóa học. Trong khi đó, lý thuyết chiếm từ 25% đến 50%, và 10% còn lại dành cho công tác ôn tập, sát hạch."

Việc phân bổ này giúp học viên không chỉ nắm vững lý thuyết khô khan mà còn có đủ số giờ bay thực tế dưới sự giám sát của chuyên gia. Điều này cực kỳ quan trọng trong việc giảm thiểu tối đa các tai nạn đáng tiếc do thiếu kinh nghiệm vận hành, đặc biệt là trong các môi trường đô thị đông đúc hoặc khu vực có địa hình phức tạp.

Mối liên hệ mật thiết với Nghị định 288/2025/NĐ-CP và Luật Phòng không nhân dân 2024

Chương trình đào tạo theo Thông tư 146 là một mắt xích không thể tách rời trong hệ thống quản lý mới được quy định tại Nghị định 288/2025/NĐ-CP. Nghị định này nhấn mạnh việc đăng ký, cấp phép và kiểm soát chặt chẽ các hoạt động bay nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Luật Phòng không nhân dân 2024.

Đối với những người đang sở hữu Flycam hoặc có ý định tham gia vào lĩnh vực này, việc chủ động tìm kiếm các cơ sở đào tạo được cấp phép và hoàn thành chương trình học là bước đi cần thiết. Điều này không chỉ giúp bạn hoạt động hợp pháp mà còn nâng tầm chuyên nghiệp, mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ cao tại Việt Nam hiện nay.