Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực hoàn tất các thủ tục cuối cùng để gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào cuối năm 2006, việc cải cách thủ tục hành chính tại các cửa khẩu quốc tế trở thành nhiệm vụ cấp bách. Ngày 20/4/2006, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Công văn thông báo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc xử lý các vướng mắc liên quan đến thủ tục tại cảng hàng không, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý nhà nước về hải quan.

Cán bộ Hải quan làm việc tại cảng hàng không quốc tế (ảnh minh họa)

Quyết tâm chính trị trong việc đẩy nhanh tốc độ thông quan

Theo tinh thần chỉ đạo mới nhất, Bộ Tài chính đã yêu cầu Tổng cục Hải quan phải bố trí lực lượng cán bộ tại các cảng hàng không quốc tế làm việc theo lịch trình bay thực tế. Điều này đồng nghĩa với việc lực lượng Hải quan sẽ phải trực chiến 24/24 giờ mỗi ngày, không phân biệt ngày lễ hay chủ nhật. Đây là nỗ lực nhằm đảm bảo hàng hóa được lưu chuyển liên tục, tránh tình trạng ùn tắc tại các kho bãi sân bay vốn đang ngày càng quá tải.

Việc thực hiện quy định này dựa trên nền tảng của Luật Hải quan 2001 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2005). Cụ thể, tại Điều 29 Luật Hải quan 2001, quy định về thời hạn làm thủ tục hải quan đã nêu rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc tiếp nhận và đăng ký hồ sơ. Việc tăng cường thời gian làm việc lên 24/7 là sự cụ hóa tinh thần phục vụ doanh nghiệp và đẩy mạnh giao thương quốc tế.

Hoạt động bốc dỡ và kiểm tra hàng hóa tại khu vực kho cảng hàng không (ảnh minh họa)

Tháo gỡ vướng mắc về thuế phụ tùng máy bay

Một trong những điểm nghẽn lớn được Thủ tướng đặc biệt quan tâm là vấn đề thuế đối với phụ tùng máy bay. Hiện nay, Tổng Công ty Hàng không Việt Nam đang gặp khó khăn khi tái nhập các phụ tùng máy bay gửi đi sửa chữa ở nước ngoài. Thủ tướng đã giao Bộ Tài chính làm việc trực tiếp với đơn vị này để tháo gỡ các vướng mắc về áp mã hàng hóa và tính thuế, yêu cầu báo cáo kết quả trước ngày 30/5/2006.

"Bộ Tài chính chỉ đạo Tổng cục Hải quan bố trí cán bộ tại các cảng hàng không làm việc theo lịch bay, kể cả ngày lễ, chủ nhật, 24/24 giờ. Các Cụm cảng hàng không bố trí thêm khu vực làm việc tại các sân bay cho các cán bộ hải quan, công an để tăng tốc độ thông quan hàng hóa cũng như xuất nhập cảnh của hành khách."

Phối hợp liên ngành và trách nhiệm của các Bộ

Không chỉ dừng lại ở ngành Hải quan, Thủ tướng cũng yêu cầu sự vào cuộc đồng bộ của các Bộ: Công an, Giao thông vận tải, Ngoại giao. Trong đó, Bộ Giao thông vận tải có nhiệm vụ xem xét ban hành các quy định về giá phục vụ hành khách quốc tế tích hợp vào vé máy bay, cũng như quản lý hoạt động của các phương tiện cơ giới trong sân đỗ tàu bay.

Đặc biệt, Bộ Công an và Bộ Giao thông vận tải phải phối hợp chặt chẽ để phân định rõ trách nhiệm trong việc quản lý hành khách không được phép nhập cảnh, đảm bảo an ninh hàng không nhưng vẫn tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy du khách và chuyên gia vào Việt Nam.

Ý nghĩa đối với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế

Việc cán bộ Hải quan làm việc 24/24 giờ không chỉ là một thay đổi về giờ giấc hành chính, mà là một thông điệp mạnh mẽ về sự sẵn sàng của Việt Nam trong việc hội nhập sâu rộng. Giảm thiểu thời gian chờ đợi, minh bạch hóa thủ tục và tăng cường cơ sở hạ tầng tại các Cụm cảng hàng không (Bắc, Trung, Nam) sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thu hút thêm các nhà đầu tư nước ngoài và thúc đẩy kim ngạch xuất nhập khẩu trong những năm tới.