Ngày 19/08/2011, Bộ Công Thương đã chính thức ban hành Thông tư 31/2011/TT-BCT quy định về việc điều chỉnh giá bán điện theo các thông số đầu vào cơ bản. Đây là bước đi cụ thể hóa Quyết định 24/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhằm đưa giá điện dần vận hành theo cơ chế thị trường, đảm bảo tính minh bạch và kịp thời trước những biến động kinh tế.

Nguyên tắc xác định các thông số đầu vào cơ bản

Theo quy định tại Thông tư 31/2011/TT-BCT, giá bán điện bình quân sẽ được tính toán và kiểm tra định kỳ hàng tháng. Các thông số đầu vào cơ bản làm căn cứ điều chỉnh bao gồm:

• Tỷ giá tính toán: Biến động của tỷ giá VND/USD ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nhập khẩu nhiên liệu và mua điện.
• Giá nhiên liệu: Bao gồm giá than, giá dầu, giá khí phục vụ sản xuất điện.
• Cơ cấu sản lượng điện phát: Sự thay đổi tỷ trọng giữa thủy điện, nhiệt điện than, nhiệt điện dầu và khí trong các tháng đã qua.

Quy trình điều chỉnh giá điện của EVN

Trước ngày 20 hàng tháng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có trách nhiệm tổng hợp số liệu thực tế để tính toán chênh lệch giá bán điện bình quân. Tùy vào mức độ biến động, quy trình xử lý được chia thành các kịch bản cụ thể:

1. Trường hợp chênh lệch giá bằng 5%

Nếu các thông số đầu vào khiến giá bán điện bình quân tăng ở mức 5% so với giá hiện hành, EVN phải lập hồ sơ báo cáo Bộ Công Thương. Trong vòng 05 ngày làm việc, nếu Bộ Công Thương không có ý kiến phản đối, EVN được quyền chủ động điều chỉnh tăng giá bán điện ở mức này.

2. Trường hợp chênh lệch giá trên 5%

Đối với mức tăng cao hơn 5%, thẩm quyền quyết định thuộc về Thủ tướng Chính phủ. EVN báo cáo Bộ Công Thương và Bộ Tài chính để tổ chức thẩm định trong vòng 10 ngày làm việc. Sau đó, Bộ Công Thương trình Thủ tướng xem xét phê duyệt. Nếu sau 15 ngày làm việc kể từ khi trình mà Thủ tướng chưa có ý kiến trả lời, EVN được phép điều chỉnh tăng giá ở mức 5% để đảm bảo dòng vốn sản xuất.

3. Trường hợp chênh lệch giá dưới 5%

Nếu biến động nhỏ hơn 5%, EVN sẽ tính toán phân bổ các chi phí sản xuất kinh doanh điện chưa được tính hết vào giá bán trước đó để điều chỉnh tăng tối đa 5%, nhằm bù đắp lỗ lũy kế hoặc các chi phí hợp lý khác theo quy định.

Quỹ bình ổn giá điện và trách nhiệm công khai

Một điểm mới đáng chú ý trong Thông tư 31/2011/TT-BCT là quy định về Quỹ bình ổn giá điện. Quỹ này chỉ được trích lập khi chênh lệch giá bán điện bình quân do biến động thông số đầu vào nhỏ hơn 0 (giá giảm) và sau khi đã phân bổ hết các chi phí sản xuất kinh doanh còn tồn đọng.

Sau khi điều chỉnh giá bình quân, EVN phải xây dựng biểu giá bán điện chi tiết cho từng nhóm khách hàng (sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh...) dựa trên Quyết định 268/QĐ-TTg về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện.

Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/09/2011, đánh dấu một bước ngoặt trong việc quản lý giá năng lượng tại Việt Nam, hướng tới sự bền vững của ngành điện lực quốc gia.