Trong bối cảnh thị trường lao động đang có sự phân hóa mạnh mẽ, việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Ngày 29/12/2017, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã chính thức ban hành Thông tư 37/2017/TT-BLĐTBXH. Đây là văn bản pháp lý quan trọng xác định những ngành, nghề đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng dù khó tuyển sinh nhưng lại đóng vai trò thiết yếu đối với sự phát triển của xã hội.

Điểm tên những ngành nghề 'kén' người học nhưng xã hội đang rất cần

Theo quy định tại Điều 1 Thông tư 37/2017/TT-BLĐTBXH, danh mục này bao gồm hàng loạt các ngành nghề trải dài từ nghệ thuật, kỹ thuật công nghệ đến nông lâm ngư nghiệp. Điểm chung của các ngành này là yêu cầu kỹ năng chuyên biệt, môi trường làm việc đặc thù hoặc đòi hỏi năng khiếu nghệ thuật khắt khe.

Lĩnh vực Nghệ thuật và Mỹ thuật ứng dụng

Đây là nhóm ngành đòi hỏi sự tỉ mỉ và năng khiếu bẩm sinh. Các ngành nghề tiêu biểu bao gồm:

• Kỹ thuật điêu khắc gỗ và Điêu khắc: Những ngành nghề gìn giữ bản sắc văn hóa nhưng đang dần thiếu hụt đội ngũ kế cận trẻ tuổi.
• Nghệ thuật trình diễn: Bao gồm biểu diễn ca kịch Huế, dân ca, chèo, tuồng, cải lương, múa dân gian dân tộc và dân ca quan họ. Đặc biệt, Đờn ca tài tử Nam Bộ và Nhạc công kịch hát dân tộc cũng nằm trong danh sách ưu tiên.
• Kỹ thuật sơn mài và khảm trai: Đòi hỏi sự kiên trì và đôi bàn tay khéo léo của người nghệ nhân.

Lĩnh vực Công nghệ kỹ thuật và Xây dựng

Nhóm ngành này đóng vai trò xương sống cho hạ tầng công nghiệp nhưng thường có môi trường làm việc vất vả, khiến nhiều bạn trẻ e ngại:

• Kỹ thuật khai thác mỏ hầm lò: Một ngành nghề đặc thù với điều kiện làm việc dưới lòng đất, đòi hỏi sức khỏe và kỷ luật cao.
• Công nghệ kỹ thuật đóng mới thân tàu biển: Yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam.
• Xây dựng cầu đường: Ngành nghề luôn bận rộn với các công trình giao thông trọng điểm nhưng thường xuyên phải làm việc xa nhà.
• Xử lý nước thải công nghiệp và rác thải: Những ngành nghề bảo vệ môi trường đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Lĩnh vực Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản

Dù là quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp, nhưng các ngành như Kiểm lâm và Kiểm ngư lại gặp khó khăn trong việc thu hút người học do tính chất công việc gian khổ, thường xuyên phải đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ tài nguyên quốc gia.

Chính sách hỗ trợ và ý nghĩa của Thông tư 37/2017/TT-BLĐTBXH

Việc ban hành danh mục này không chỉ đơn thuần là liệt kê các ngành nghề. Theo Điều 2 Thông tư 37/2017/TT-BLĐTBXH, danh mục này là cơ sở pháp lý để:

"Làm cơ sở để các Bộ, ngành, địa phương có chính sách đầu tư, hỗ trợ cho các cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp có đào tạo những ngành, nghề khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu."

Điều này đồng nghĩa với việc người học các ngành nghề này có thể nhận được các ưu đãi về học phí, học bổng hoặc các hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước. Đồng thời, các cơ sở đào tạo cũng được chú trọng đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị để nâng cao chất lượng giảng dạy.

Thông tư này chính thức có hiệu lực từ ngày 12/02/2018. Trong quá trình triển khai, nếu phát hiện thêm các ngành nghề mới có đặc điểm tương tự, các cơ quan tổ chức có thể đề xuất lên Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để kịp thời điều chỉnh, bổ sung theo quy định tại Điều 3 Thông tư 37/2017/TT-BLĐTBXH.

Đây là cơ hội lớn cho những ai muốn theo đuổi đam mê ở những lĩnh vực đặc thù, vừa đảm bảo đầu ra việc làm, vừa đóng góp thiết thực cho cộng đồng và xã hội.