Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang lan rộng trên toàn thế giới vào tháng 4/2020, Chính phủ Việt Nam đã và đang nỗ lực triển khai các biện pháp bảo hộ công dân, đặc biệt là đối với các lưu học sinh đang học tập tại nước ngoài. Tuy nhiên, lợi dụng tình hình khó khăn và tâm lý mong muốn sớm được trở về quê hương, một số đối tượng đã thực hiện các hành vi lừa đảo tinh vi, mạo danh các cơ quan đại diện ngoại giao để trục lợi.

Thủ đoạn mạo danh tinh vi đánh vào tâm lý lo âu

Theo phản ánh từ nhiều lưu học sinh tại các khu vực như Châu Âu, Mỹ và các nước Đông Nam Á, hiện nay xuất hiện nhiều cá nhân, tổ chức tự xưng là cán bộ của Đại sứ quán hoặc Tổng lãnh sự quán Việt Nam. Các đối tượng này chủ động liên hệ qua mạng xã hội, email hoặc điện thoại để thông báo về việc có "suất ưu tiên" trên các chuyến bay về nước với mức giá cao ngất ngưỡng.

Du học sinh cần hết sức cảnh giác trước các thông tin không chính thống về chuyến bay về nước (ảnh minh họa)

Các đối tượng lừa đảo thường yêu cầu du học sinh chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán toàn bộ tiền vé máy bay vào các tài khoản cá nhân để "giữ chỗ". Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và gây thiệt hại lớn về tài sản cũng như tinh thần cho các em học sinh và gia đình trong thời điểm dịch bệnh bủa vây.

Căn cứ pháp lý về bảo hộ công dân và tổ chức chuyến bay

Việc bảo hộ công dân Việt Nam ở nước ngoài được quy định rõ ràng tại Luật Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài 2009 và Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài sửa đổi 2017. Theo đó, các cơ quan đại diện có trách nhiệm thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam.

Tại Thông báo 122/TB-VPCP năm 2020, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rõ việc phối hợp tổ chức các chuyến bay đưa công dân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về nước phải được thực hiện một cách công khai, minh bạch và đúng đối tượng.

"Bộ Ngoại giao chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục thực hiện tốt công tác bảo hộ công dân; khuyến cáo, hướng dẫn công dân Việt Nam ở nước ngoài thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch của nước sở tại, hạn chế tối đa việc di chuyển, về nước trong thời điểm hiện nay."

Quy trình đăng ký về nước chính thống

Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Ngoại giao nhấn mạnh: Lưu học sinh có nguyện vọng về nước bắt buộc phải đăng ký trực tiếp với Cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam tại nước sở tại thông qua các kênh chính thức (website, email công vụ hoặc đường dây nóng bảo hộ công dân).

Các chuyến bay đưa công dân về nước được tổ chức chặt chẽ theo quy định của Chính phủ (ảnh minh họa)

Mọi thông tin về lịch trình chuyến bay, đối tượng ưu tiên và thủ tục thanh toán sẽ được thông báo công khai trên trang thông tin điện tử chính thức của các Đại sứ quán/Tổng lãnh sự quán. Tuyệt đối không có việc cán bộ ngoại giao yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc thông qua các trung gian không rõ nguồn gốc.

Thông tin hỗ trợ khẩn cấp cho lưu học sinh

Trong trường hợp cần sự trợ giúp hoặc phát hiện các dấu hiệu lừa đảo, lưu học sinh cần liên hệ ngay với các đầu mối sau:

• Đường dây nóng Bảo hộ công dân ở nước ngoài: (+84) 981.84.84.84.
• Cục Hợp tác quốc tế - Bộ Giáo dục và Đào tạo:
  • Địa chỉ: Số 35 Đại Cồ Việt, Hai Bà Trưng, Hà Nội.
  • Điện thoại: (+84) 24.3869.5144 hoặc (+84) 365.12.74.07.
  • Email: htqt@moet.gov.vn.

Lưu học sinh cũng cần thường xuyên theo dõi kế hoạch học tập của các cơ sở giáo dục nước ngoài để đảm bảo chương trình học không bị gián đoạn, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định phòng dịch tại nước sở tại để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.