Từ ngày 01/07/2020, khi Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 chính thức có hiệu lực, cánh cửa thăng tiến của đội ngũ công chức đã được mở rộng hơn với những quy định mang tính đột phá về việc nâng ngạch.

Bước ngoặt trong quy định nâng ngạch công chức

Theo quy định tại Điều 1 của Luật sửa đổi 2019 (sửa đổi, bổ sung Điều 44 Luật Cán bộ, công chức 2008), việc nâng ngạch công chức hiện nay không còn bó hẹp trong hình thức thi tuyển duy nhất như trước đây.

"1. Việc nâng ngạch công chức phải căn cứ vào vị trí việc làm, phù hợp với cơ cấu ngạch công chức của cơ quan, tổ chức, đơn vị và được thực hiện thông qua thi nâng ngạch hoặc xét nâng ngạch."

Sự thay đổi này cho thấy tư duy quản lý cán bộ đã chuyển dịch từ việc đánh giá qua các kỳ thi lý thuyết sang việc chú trọng vào năng lực thực tiễn và kết quả công tác cụ thể của công chức tại vị trí việc làm.

Hai trường hợp đặc biệt được xét nâng ngạch không qua thi tuyển

Đây là nội dung được quan tâm nhất trong đợt sửa đổi này. Cụ thể, tại Điều 45, pháp luật quy định công chức có thể được xét nâng ngạch trong hai trường hợp điển hình:

• Trường hợp 1: Có thành tích xuất sắc trong hoạt động công vụ trong thời gian giữ ngạch công chức hiện giữ và được cấp có thẩm quyền công nhận.
• Trường hợp 2: Được bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý gắn với yêu cầu của vị trí việc làm tương ứng với ngạch cao hơn.

Tiêu chuẩn và điều kiện khắt khe để được nâng ngạch

Dù quy định có phần "nới" lỏng về phương thức thực hiện, nhưng tiêu chuẩn để được đăng ký dự thi hoặc xét nâng ngạch vẫn đảm bảo tính nghiêm ngặt. Công chức phải đáp ứng đồng thời các điều kiện:

1. Được xếp loại chất lượng ở mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm công tác liền kề trước đó.
2. Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; không trong thời hạn xử lý kỷ luật.
3. Có năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ để đảm nhận vị trí việc làm ở ngạch cao hơn.
4. Đáp ứng đầy đủ yêu cầu về văn bằng, chứng chỉ và thời gian công tác tối thiểu theo quy định của từng ngạch.

Nguyên tắc cạnh tranh và minh bạch vẫn là ưu tiên hàng đầu

Pháp luật nhấn mạnh rằng dù là thi nâng ngạch hay xét nâng ngạch, quy trình thực hiện phải tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc: Cạnh tranh, công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật. Điều này nhằm ngăn chặn các tiêu cực trong công tác cán bộ, đảm bảo những người thực sự xứng đáng mới được bổ nhiệm vào ngạch cao hơn.

Việc bổ nhiệm vào ngạch mới không chỉ là sự thay đổi về danh hiệu hay tiền lương, mà quan trọng hơn, công chức sẽ được xem xét bố trí vào vị trí việc làm tương ứng với trình độ và năng lực mới, từ đó đóng góp hiệu quả hơn cho bộ máy nhà nước.