Việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu là một bước ngoặt quan trọng trong chính sách thuế của Việt Nam, nhằm bảo vệ quyền đánh thuế và tạo môi trường kinh doanh công bằng. Theo quy định mới nhất tại Nghị định 236/2025/NĐ-CP, các tập đoàn đa quốc gia sẽ phải đối mặt với những thay đổi lớn trong nghĩa vụ thuế từ giữa tháng 10 năm nay.

Ai là đối tượng phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung?

Căn cứ theo quy định tại Điều 3 Nghị định 236/2025/NĐ-CP, người nộp thuế được xác định là đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia đáp ứng các tiêu chí về doanh thu hợp nhất.

Cụ thể, tập đoàn phải có doanh thu trong báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao đạt ít nhất 750 triệu euro (EUR) trở lên trong ít nhất 02 năm của 04 năm liền kề trước năm tài chính xác định nghĩa vụ thuế. Đối với các tập đoàn mới thành lập, chỉ cần có ít nhất 02 năm đạt ngưỡng doanh thu này là thuộc diện điều chỉnh.

"Người nộp thuế là đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia có doanh thu năm trong báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao ít nhất 02 năm trong 04 năm liền kề trước năm tài chính xác định nghĩa vụ thuế tương đương 750 triệu euro (EUR) trở lên..."

Cách xác định ngưỡng doanh thu trong các trường hợp đặc biệt

Pháp luật cũng dự liệu các tình huống biến động của doanh nghiệp để đưa ra cách tính công bằng:

• Năm tài chính không đủ 12 tháng: Ngưỡng doanh thu 750 triệu EUR sẽ được tính tỷ lệ tương ứng với số ngày thực tế của năm tài chính đó.
• Sáp nhập, hợp nhất: Doanh thu được xác định bằng tổng doanh thu của các bên trước khi sáp nhập. Điều này ngăn chặn việc chia nhỏ doanh nghiệp để tránh thuế.
• Chia, tách tập đoàn: Sau khi chia tách, ngưỡng doanh thu sẽ được tính riêng cho từng tập đoàn mới dựa trên báo cáo tài chính hợp nhất của họ.

Các trường hợp được loại trừ không phải nộp thuế

Mặc dù áp dụng rộng rãi, nhưng Nghị quyết 107/2023/QH15 và Nghị định hướng dẫn cũng quy định rõ các thực thể không thuộc diện nộp thuế bổ sung tại Điều 2 Nghị quyết 107/2023/QH15, bao gồm:

• Tổ chức của Chính phủ, tổ chức quốc tế.
• Tổ chức phi lợi nhuận, quỹ hưu trí.
• Quỹ đầu tư hoặc tổ chức đầu tư bất động sản là công ty mẹ tối cao.

Việc chính thức áp dụng từ ngày 15/10/2025 đòi hỏi các doanh nghiệp FDI và tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hệ thống kế toán và kê khai để tuân thủ đúng quy định của pháp luật, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.