Trong bối cảnh xã hội hiện đại, y học ngày càng phát triển vượt bậc, thế nhưng tình trạng tin vào bùa ngải, mê tín dị đoan để khám và chữa bệnh vẫn còn tồn tại âm ỉ trong một bộ phận người dân. Điều này không chỉ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe, tính mạng mà còn là hành vi vi phạm pháp luật. Đặc biệt, từ tháng 11/2020, những hành vi này sẽ bị siết chặt quản lý và xử phạt nặng theo quy định mới.

Siết chặt quản lý hoạt động khám, chữa bệnh từ cuối năm 2020

Ngày 28/09/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Nghị định này chính thức có hiệu lực từ ngày 15/11/2020, thay thế cho Nghị định 176/2013/NĐ-CP trước đó, với nhiều mức phạt tăng cao nhằm răn đe các hành vi sai phạm trong ngành y.

Phạt đến 10 triệu đồng nếu dùng hình thức mê tín để chữa bệnh

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Nghị định mới này là việc cụ thể hóa các mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về hành nghề. Theo quy định tại khoản 5 Điều 38, mức phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với các hành vi sau:

• Ngăn cản người bệnh thuộc diện chữa bệnh bắt buộc vào cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;
• Chỉ định sử dụng các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh hoặc gợi ý chuyển người bệnh tới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác vì vụ lợi;
• Tẩy xóa, sửa chữa hồ sơ bệnh án nhằm làm sai lệch thông tin về khám bệnh, chữa bệnh;
• Sử dụng hình thức mê tín trong khám bệnh, chữa bệnh.

Sử dụng hình thức mê tín trong khám bệnh, chữa bệnh là hành vi dùng bùa chú, cầu cúng, hoặc các phương pháp không có cơ sở khoa học để tác động vào tâm lý người bệnh nhằm mục đích chữa bệnh hoặc trục lợi.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, người hành nghề vi phạm còn phải đối mặt với hình thức xử phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc. Cụ thể, theo điểm a khoản 8 Điều 38, người vi phạm sẽ bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn từ 01 tháng đến 03 tháng.

Xử phạt vi phạm trong kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm

Ngoài các quy định về hành nghề chung, Nghị định 117/2020/NĐ-CP cũng quy định rất rõ mức phạt đối với các vi phạm trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản. Tại khoản 3 Điều 42, mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng sẽ áp dụng cho các hành vi:

• Cung cấp tên tuổi, địa chỉ hoặc hình ảnh của người cho tinh trùng, người nhận tinh trùng, nhận phôi;
• Sử dụng tinh trùng, noãn của một người cho để dùng cho từ hai người trở lên (trừ trường hợp không sinh con thành công).

Việc công khai thông tin người hiến/nhận tinh trùng, phôi là hành vi xâm phạm quyền riêng tư và phá vỡ nguyên tắc vô danh trong hỗ trợ sinh sản, gây ra những rắc rối pháp lý và đạo đức phức tạp về sau.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Với việc Nghị định 117/2020/NĐ-CP sắp có hiệu lực vào ngày 15/11/2020, người dân cần nâng cao cảnh giác trước các lời mời chào khám chữa bệnh bằng các hình thức tâm linh, bùa ngải. Đối với các y bác sĩ và cơ sở y tế, việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp không chỉ là trách nhiệm với người bệnh mà còn là cách để bảo vệ uy tín và chứng chỉ hành nghề của chính mình.

Nếu phát hiện các cơ sở có dấu hiệu hoạt động mê tín dị đoan núp bóng khám chữa bệnh, người dân nên chủ động phản ánh tới các cơ quan chức năng để kịp thời xử lý, tránh những hậu quả đáng tiếc về sức khỏe.