Ngày 24/03/2021, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 25/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 41/2014/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động thanh tra Công an nhân dân (CAND). Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của lực lượng Công an theo phương châm "Bộ tinh, tỉnh mạnh, huyện toàn diện, xã bám cơ sở".

Sĩ quan Công an nhân dân tập trung triển khai các quy định mới về cải cách hành chính (ảnh minh họa)

Danh sách các cơ quan Thanh tra bị bãi bỏ hoàn toàn

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 25/2021/NĐ-CP, kể từ ngày 20/05/2021, các cơ quan sau đây sẽ không còn tồn tại trong hệ thống thanh tra nhà nước thuộc CAND:

• Thanh tra Tổng cục: Do việc giải thể các Tổng cục thuộc Bộ Công an trước đó.
• Thanh tra Bộ Tư lệnh: Các đơn vị cấp Bộ Tư lệnh sẽ không tổ chức phòng thanh tra riêng biệt.
• Thanh tra Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy tỉnh, thành phố: Thực hiện sáp nhập Cảnh sát PCCC vào Công an tỉnh.
• Thanh tra Công an quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh: Đây là thay đổi lớn nhất khi bãi bỏ tổ chức thanh tra ở cấp cơ sở.

Hệ thống thanh tra CAND mới từ ngày 20/5/2021

Căn cứ khoản 1 Điều 1 Nghị định 25/2021/NĐ-CP (sửa đổi Điều 3 Nghị định 41/2014/NĐ-CP), hệ thống cơ quan thanh tra nhà nước trong CAND chỉ còn 03 cấp chính:

“1. Hệ thống cơ quan thanh tra nhà nước trong Công an nhân dân, gồm:
a) Thanh tra Bộ Công an (sau đây gọi là Thanh tra Bộ);
b) Thanh tra Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi là Thanh tra Công an tỉnh);
c) Thanh tra Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.”

Hội nghị triển khai Nghị định 25/2021/NĐ-CP về tổ chức bộ máy thanh tra CAND (ảnh minh họa)

Cơ chế làm việc tại các đơn vị không có tổ chức thanh tra

Việc bãi bỏ thanh tra cấp huyện không đồng nghĩa với việc bỏ qua công tác kiểm tra, giám sát. Khoản 1 Điều 1 Nghị định 25/2021/NĐ-CP quy định rõ:

Tại các cơ quan, đơn vị không có tổ chức thanh tra, Thủ trưởng đơn vị sẽ trực tiếp chỉ đạo các công tác:

• Tiếp công dân;
• Giải quyết khiếu nại, tố cáo;
• Phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Về mặt nhân sự, các đơn vị này sẽ bố trí cán bộ như sau:

• Đơn vị từ 200 cán bộ, chiến sĩ trở lên: Bố trí cán bộ thanh tra chuyên trách.
• Đơn vị dưới 200 cán bộ, chiến sĩ: Bố trí cán bộ thanh tra kiêm nhiệm.

Ý nghĩa của việc cải cách bộ máy thanh tra

Việc ban hành Nghị định 25/2021/NĐ-CP vào thời điểm tháng 3/2021 thể hiện quyết tâm chính trị lớn của Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an. Việc tập trung đầu mối thanh tra về cấp Bộ và cấp Tỉnh giúp tăng cường tính độc lập, khách quan trong công tác thanh tra, tránh tình trạng nể nang, né tránh tại cấp cơ sở, đồng thời dành nguồn lực nhân sự cho các đơn vị trực tiếp chiến đấu.

Nghị định này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 20 tháng 5 năm 2021.