Vấn đề vệ sinh công cộng không chỉ đơn thuần là câu chuyện về sự tiện nghi mà còn là thước đo văn minh, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và hình ảnh du lịch quốc gia. Tại cuộc họp ngày 02/4/2021, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã nhấn mạnh tính cấp thiết của việc nâng cấp hệ thống nhà vệ sinh công cộng đạt chuẩn quốc tế và ASEAN.

Mô hình nhà vệ sinh công cộng hiện đại, sạch sẽ là mục tiêu hướng tới của các đô thị (ảnh minh họa)

Thực trạng "đáng báo động" của hệ thống nhà vệ sinh công cộng

Trong những năm qua, mặc dù Chính phủ và các Bộ, ngành đã có nhiều chỉ đạo sát sao, tình trạng vệ sinh tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, theo đánh giá của Phó Thủ tướng, thực tế vẫn còn một khoảng cách rất xa so với mong muốn của người dân và các tiêu chuẩn tại những quốc gia phát triển.

Đáng chú ý nhất là tình trạng tại các cơ sở công ích như trường học và bệnh viện. Dù nhiều nơi đã được đầu tư sửa chữa, nâng cấp hoặc xây mới, nhưng phần lớn vẫn chưa đảm bảo vệ sinh. Nguyên nhân không chỉ nằm ở cơ sở vật chất mà còn ở cơ chế vận hành, quản lý và khai thác chưa hiệu quả, dẫn đến tình trạng xuống cấp nhanh chóng sau khi đưa vào sử dụng.

Chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ và mục tiêu chuẩn hóa ASEAN

Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, tại Thông báo 78/TB-VPCP năm 2021, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã đưa ra kết luận quan trọng:

"Cần sớm rà soát các quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn và ban hành hướng dẫn quy trình vận hành, khai thác nhà vệ sinh công cộng, cơ chế huy động nguồn lực xã hội hóa."

Việc xây dựng nhà vệ sinh đạt chuẩn ASEAN không chỉ giúp cải thiện chất lượng sống của người dân mà còn là yếu tố then chốt để thúc đẩy ngành du lịch, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực khẳng định vị thế trong khu vực.

Lộ trình thực hiện và trách nhiệm của các Bộ ngành trong năm 2021

Phó Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan đầu não để hiện thực hóa mục tiêu này ngay trong quý II năm 2021:

• Bộ Tài nguyên và Môi trường: Chủ trì xây dựng dự thảo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các giải pháp về nhà vệ sinh công cộng ở đô thị. Đây sẽ là khung pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai đồng bộ.
• Bộ Y tế: Phối hợp với Hiệp hội Nhà vệ sinh Việt Nam và các tổ chức quốc tế để xây dựng Chương trình hành động của Chính phủ. Trọng tâm là tăng cường công tác vệ sinh, đảm bảo các tiêu chuẩn về y tế và an toàn dịch bệnh.
• Cơ chế xã hội hóa: Khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp và tổ chức xã hội trong việc đầu tư, quản lý nhà vệ sinh công cộng để giảm bớt gánh nặng ngân sách và nâng cao tính chuyên nghiệp trong vận hành.

Với sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ, kỳ vọng trong thời gian tới, hình ảnh những nhà vệ sinh công cộng "nhếch nhác" sẽ được thay thế bằng những công trình hiện đại, đạt chuẩn, góp phần xây dựng một Việt Nam xanh - sạch - đẹp và văn minh hơn.