Ngày 15/5/2021 đánh dấu thời điểm nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng chính thức có hiệu lực thi hành, tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực đời sống xã hội từ bảo hiểm thất nghiệp, giao dịch dân sự đến giáo dục và văn hóa. Dưới đây là tổng hợp chi tiết những thay đổi đáng chú ý nhất mà người dân và doanh nghiệp cần lưu tâm.

Nhiều chính sách mới về lao động, giáo dục chính thức có hiệu lực từ giữa tháng 5/2021 (Ảnh minh họa)

1. Tăng mạnh mức hỗ trợ học nghề cho người lao động thất nghiệp

Một trong những chính sách an sinh xã hội nổi bật nhất là việc điều chỉnh mức hỗ trợ học nghề đối với người lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo quy định tại Quyết định 17/2021/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Cụ thể, theo khoản 1 Điều 3 Quyết định 17/2021/QĐ-TTg, mức hỗ trợ mới được phân chia theo thời gian đào tạo:

• Khóa đào tạo đến 03 tháng: Mức hỗ trợ tối đa lên đến 4,5 triệu đồng/người/khóa (tính theo học phí thực tế).
• Khóa đào tạo trên 03 tháng: Mức hỗ trợ tối đa là 1,5 triệu đồng/người/tháng.

So với quy định cũ tại Quyết định 77/2014/QĐ-TTg (chỉ hỗ trợ tối đa 1 triệu đồng/tháng), mức hỗ trợ mới đã tăng đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người lao động sớm quay lại thị trường lao động.

Người lao động thất nghiệp được hỗ trợ kinh phí học nghề cao hơn từ ngày 15/5/2021 (Ảnh minh họa)

2. Siết chặt điều kiện cá nhân nhận thế chấp quyền sử dụng đất

Nhằm minh bạch hóa các giao dịch dân sự và bảo vệ quyền lợi các bên, Nghị định 21/2021/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Bộ luật Dân sự 2015 về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ đã đưa ra các điều kiện khắt khe đối với cá nhân nhận thế chấp "sổ đỏ".

Theo Điều 35 Nghị định 21/2021/NĐ-CP, cá nhân không phải tổ chức tín dụng khi nhận thế chấp quyền sử dụng đất phải là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Đặc biệt, việc thế chấp không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về trần lãi suất theo thỏa thuận.

3. Quy định mới về tem điện tử rượu và thuốc lá nhập khẩu

Từ ngày 15/5/2021, việc quản lý mặt hàng rượu và thuốc lá nhập khẩu được tăng cường thông qua Thông tư 23/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính. Theo đó, Tổng cục Hải quan là đơn vị duy nhất thực hiện in, phát hành và bán tem điện tử cho các doanh nghiệp được phép nhập khẩu hoặc mua hàng tịch thu, bán đấu giá theo quy định.

4. Tăng cường vai trò giám sát của phụ huynh trong nhà trường

Trong lĩnh vực giáo dục, Nghị định 24/2021/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm và quyền hạn của gia đình trong việc giám sát các hoạt động của cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập.

Phụ huynh thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh có quyền tham gia góp ý mục tiêu, kế hoạch giáo dục, cũng như nắm bắt tình hình chăm sóc, nuôi dưỡng và dạy học để phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc quản lý học sinh.

5. Thay đổi tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân

Chính phủ đã ban hành Nghị định 40/2021/NĐ-CP sửa đổi quy định về xét tặng danh hiệu cao quý cho văn nghệ sĩ. Điểm mới đáng chú ý là thời gian hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp được phép cộng dồn (thay vì yêu cầu liên tục như trước đây đối với một số loại hình), tạo điều kiện cho các nghệ sĩ có quãng nghỉ trong sự nghiệp vẫn có cơ hội được vinh danh.

6. Các trường hợp tạm đình chỉ quay số mở thưởng xổ số

Cuối cùng, Thông tư 22/2021/TT-BTC quy định 04 trường hợp Hội đồng giám sát xổ số có quyền tạm đình chỉ việc quay số mở thưởng, bao gồm: thiết bị bị tháo niêm phong sai quy định, thiết bị không đảm bảo tính trung thực, sai lệch lịch mở thưởng hoặc có biểu hiện gian lận.

Tất cả các chính sách nêu trên chính thức áp dụng từ ngày 15/5/2021, yêu cầu các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan chủ động cập nhật để thực hiện đúng quy định pháp luật.