Nhiệm kỳ 2026-2031 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc kiện toàn bộ máy chính quyền địa phương. Theo Nghị quyết 107/2025/UBTVQH15, công tác nhân sự cho Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp không chỉ dừng lại ở việc chọn người có tài, có đức mà còn phải đảm bảo một cơ cấu hài hòa, phản ánh đúng hơi thở của đời sống xã hội.

Cơ cấu đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2026-2031: Những thay đổi mang tính đột phá

Việc dự kiến cơ cấu, thành phần và phân bổ số lượng người được giới thiệu ứng cử là khâu then chốt để đảm bảo tính dân chủ và minh bạch. Tại khoản 3 Điều 2 Nghị quyết 107/2025/UBTVQH15, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đưa ra những chỉ dẫn cụ thể nhằm lựa chọn những đại biểu tiêu biểu nhất.

"Việc dự kiến cơ cấu, thành phần, phân bổ số lượng người được giới thiệu để ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân ở mỗi đơn vị hành chính phải bảo đảm dân chủ, công tâm, khách quan, minh bạch; chú trọng tới chất lượng, lựa chọn đại biểu là những người tiêu biểu về phẩm chất, đạo đức, uy tín, trí tuệ..."

Ưu tiên tỷ lệ phụ nữ và người trẻ tuổi

Một trong những điểm đáng chú ý nhất chính là yêu cầu về giới tính. Cụ thể, người ứng cử đại biểu là phụ nữ phải đạt tỷ lệ ít nhất 35% trong danh sách chính thức. Đây không chỉ là con số thống kê mà là mục tiêu phấn đấu để đạt tỷ lệ trúng cử khoảng 30% tổng số đại biểu HĐND. Điều này cho thấy quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc thúc đẩy bình đẳng giới tại các cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.

Bên cạnh đó, đội ngũ kế cận cũng được đặc biệt quan tâm với mục tiêu tỷ lệ người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) không dưới 15% trong danh sách ứng cử. Sự đan xen giữa kinh nghiệm của các đại biểu tái cử (phấn đấu không dưới 30%) và sự nhiệt huyết của thế hệ trẻ sẽ tạo nên sức sống mới cho HĐND.

Đảm bảo tính đại diện cho các tầng lớp nhân dân

Để HĐND thực sự là cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, cơ cấu đại biểu phải bao phủ rộng khắp các lĩnh vực:

• Người ngoài Đảng: Phấn đấu đạt tỷ lệ không dưới 10%.
• Người dân tộc thiểu số: Đảm bảo tỷ lệ hợp lý, phù hợp với đặc điểm từng địa phương.
• Các thành phần kinh tế - xã hội: Đại diện từ công nhân, nông dân, doanh nhân, nhà khoa học, trí thức và văn nghệ sĩ.

Các tiêu chuẩn khắt khe đối với người ứng cử

Không chỉ dừng lại ở cơ cấu, chất lượng đại biểu là yếu tố tiên quyết. Những người được giới thiệu ứng cử phải là những cá nhân tiêu biểu, có uy tín và khả năng thực hiện nhiệm vụ đại biểu. Việc tăng số lượng đại biểu hoạt động chuyên trách cũng là một giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND theo tinh thần của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015.

Với những quy định mới này, cuộc bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 hứa hẹn sẽ bầu ra được những người xứng đáng nhất, góp phần xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh, thân thiện và vì dân.