Sự bùng nổ của công nghệ tàu bay không người lái (drone/flycam) tại Việt Nam không chỉ mang lại những thước phim mãn nhãn mà còn đặt ra những thách thức lớn về an ninh, an toàn hàng không. Để siết chặt quản lý, Chính phủ đã ban hành Nghị định 288/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 05/11/2025. Đây được coi là "kim chỉ nam" mới mà bất kỳ cá nhân, tổ chức nào muốn đưa thiết bị bay lên bầu trời đều phải tuân thủ nghiêm ngặt.

1. Bạn thuộc diện phải có Giấy phép điều khiển Hạng A hay Hạng B?

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc phân loại giấy phép điều khiển dựa trên trọng lượng và tầm nhìn. Theo quy định tại Điều 27 Nghị định 288/2025/NĐ-CP, người điều khiển phương tiện bay cần sở hữu một trong hai loại giấy phép sau:

• Giấy phép Hạng A (Điều khiển bay bằng trực quan): Dành cho các thiết bị có trọng lượng cất cánh tối đa từ 0,25 kg đến dưới 2 kg, hoạt động trong tầm nhìn trực quan của người điều khiển.
• Giấy phép Hạng B (Điều khiển bay bằng thiết bị): Áp dụng cho phương tiện có trọng lượng từ 2 kg trở lên hoặc khi bay ngoài tầm nhìn trực quan (bay qua màn hình, lập trình sẵn).

Cần lưu ý rằng, thời hạn của các loại giấy phép này lên tới 10 năm và do Bộ Quốc phòng cấp sau khi người học hoàn thành chương trình đào tạo tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp uy tín.

2. Hồ sơ đề nghị cấp phép bay: Cần chuẩn bị những gì?

Để được phép cất cánh, việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ là bước tiên quyết. Căn cứ khoản 1 Điều 22 Nghị định 288/2025/NĐ-CP, bộ hồ sơ bao gồm:

"a) Đơn đề nghị cấp phép bay theo Mẫu số 04 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này;
b) Tài liệu chứng minh tính hợp pháp của hoạt động bay...;
c) Sơ đồ khu vực bay đối với hoạt động bay theo tuyến hoặc trong khu vực giới hạn..."

Đặc biệt, đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài, việc sử dụng phương tiện bay tại Việt Nam bắt buộc phải có sự bảo lãnh từ cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân trong nước.

3. Quy trình 2 bước thực hiện thủ tục cấp phép bay từ 05/11/2025

Thủ tục hành chính đã được đơn giản hóa thông qua việc cho phép nộp hồ sơ trực tuyến, tuy nhiên người dân cần đặc biệt lưu ý về mốc thời gian quy định tại khoản 2 Điều 22 Nghị định 288/2025/NĐ-CP:

Bước 1: Nộp hồ sơ đúng hạn

• Thông thường: Nộp trước ít nhất 07 ngày làm việc.
• Khu vực nhạy cảm (sân bay, đường hàng không): Phải gửi hồ sơ trước ít nhất 12 ngày.
• Khu vực biên giới: Gửi trước 07 ngày để cơ quan chức năng thông báo cho nước láng giềng.

Bước 2: Chờ kết quả giải quyết

Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và trả lời trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Nếu hồ sơ có sai sót, bạn sẽ nhận được thông báo bổ sung trong vòng 03 ngày làm việc. Một điểm nhân văn trong quy định mới là các chuyến bay thực hiện nhiệm vụ khẩn cấp như tìm kiếm cứu nạn, an ninh quốc phòng sẽ không bị áp dụng thời hạn nộp hồ sơ khắt khe này.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc bay flycam không phép hoặc sai phép không chỉ dẫn đến nguy cơ bị tịch thu thiết bị mà còn có thể bị xử phạt hành chính nặng, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây ra hậu quả nghiêm trọng. Do đó, trước mỗi chuyến bay, hãy đảm bảo bạn đã có giấy phép điều khiển phù hợp và thực hiện đăng ký khu vực bay đúng quy định tại Nghị định 288/2025/NĐ-CP để niềm đam mê chinh phục bầu trời luôn trọn vẹn và an toàn.