Trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng mở rộng quy mô sản xuất, việc hình thành các cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc tại các tỉnh, thành phố khác nơi đặt trụ sở chính là điều tất yếu. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những quy định phức tạp về việc phân bổ nghĩa vụ thuế. Đặc biệt, khi thực hiện quyết toán thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN), kế toán bắt buộc phải lập Phụ lục 03-8/TNDN để xác định số thuế phải nộp cho từng địa phương.

Căn cứ pháp lý điều chỉnh việc phân bổ thuế TNDN

Tính đến thời điểm tháng 4/2019, việc phân bổ thuế TNDN cho các cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc được thực hiện theo các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng sau:

• Luật Quản lý thuế 2006 và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
• Thông tư 156/2013/TT-BTC hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế.
• Thông tư 151/2014/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số quy định về thuế.

Đối tượng nào phải lập Phụ lục 03-8/TNDN?

Theo quy định tại Điều 12 Thông tư 156/2013/TT-BTC, doanh nghiệp có các cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc (bao gồm cả cơ sở gia công, lắp ráp) đóng trụ sở tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác với nơi doanh nghiệp đóng trụ sở chính thì khi nộp thuế TNDN, doanh nghiệp phải nộp tại nơi có trụ sở chính và phân bổ số thuế phải nộp cho các địa phương nơi có cơ sở sản xuất phụ thuộc.

Lưu ý: Quy định này không áp dụng đối với các đơn vị phụ thuộc như văn phòng đại diện, kho hàng, hay các đơn vị không trực tiếp có hoạt động sản xuất.

Nguyên tắc phân bổ số thuế TNDN phải nộp

Số thuế TNDN phải nộp cho địa phương nơi có cơ sở sản xuất hạch toán phụ thuộc được xác định bằng số thuế TNDN phải nộp của doanh nghiệp trong kỳ nhân (x) với tỷ lệ chi phí của cơ sở sản xuất phụ thuộc trên tổng chi phí của doanh nghiệp.

Số thuế TNDN phải nộp cho tỉnh nơi có CSSX phụ thuộc = (Số thuế TNDN phải nộp của toàn doanh nghiệp) x (Tổng chi phí của CSSX phụ thuộc / Tổng chi phí của toàn doanh nghiệp)

Trong đó, tổng chi phí của doanh nghiệp và chi phí của cơ sở sản xuất phụ thuộc là các chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ tính thuế.

Hướng dẫn chi tiết cách lập các chỉ tiêu trên Phụ lục 03-8/TNDN

Phụ lục này được gửi kèm theo Tờ khai quyết toán thuế TNDN mẫu số 03/TNDN. Dưới đây là cách điền các chỉ tiêu chính:

1. Thông tin chung

• Chỉ tiêu [01], [02]: Tên và mã số thuế của doanh nghiệp (trụ sở chính).
• Chỉ tiêu [05]: Tổng số thuế TNDN phải nộp trên tờ khai quyết toán (lấy từ chỉ tiêu G trên mẫu 03/TNDN).

2. Bảng chi tiết phân bổ (Các cột từ [06] đến [17])

• Cột [07], [08], [09]: Ghi rõ tên, mã số thuế và cơ quan thuế quản lý trực tiếp của từng cơ sở sản xuất phụ thuộc.
• Cột [10] - Tỷ lệ phân bổ (%): Là tỷ lệ giữa chi phí của cơ sở sản xuất đó trên tổng chi phí của toàn doanh nghiệp.
• Cột [11] đến [14]: Số thuế đã tạm phân bổ và nộp theo từng quý trong năm.
• Cột [16] - Phân bổ tổng số thuế phải nộp cả năm: Bằng chỉ tiêu [05] nhân với tỷ lệ tại cột [10].
• Cột [17] - Phân bổ số thuế chênh lệch sau quyết toán: Xác định số thuế còn phải nộp thêm hoặc số thuế nộp thừa sau khi đã trừ đi số tạm nộp cả năm.

Lời khuyên cho doanh nghiệp khi quyết toán thuế năm 2018

Khi thực hiện quyết toán thuế vào thời điểm đầu năm 2019, doanh nghiệp cần rà soát kỹ hệ thống sổ sách kế toán để tách bạch chi phí của từng cơ sở sản xuất. Việc xác định sai tỷ lệ chi phí sẽ dẫn đến việc phân bổ sai số thuế, gây rủi ro bị truy thu và phạt chậm nộp tại các địa phương liên quan.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần đảm bảo các chứng từ nộp thuế tạm tính hàng quý tại các địa phương được lưu trữ đầy đủ để đối chiếu khi lập phụ lục quyết toán cuối năm. Hy vọng hướng dẫn trên sẽ giúp quý doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và tối ưu hóa quy trình quản lý tài chính.