Trong hoạt động đầu tư của doanh nghiệp, việc quản lý và kê khai thuế Giá trị gia tăng (GTGT) cho các dự án đầu tư là một mắt xích quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và quyền lợi hoàn thuế của đơn vị. Theo quy định tại Thông tư 156/2013/TT-BTC và các văn bản sửa đổi như Thông tư 26/2015/TT-BTC, Mẫu số 02/GTGT là tờ khai bắt buộc dành riêng cho dự án đầu tư.

1. Đối tượng và thời điểm sử dụng Tờ khai mẫu 02/GTGT

Tờ khai này áp dụng cho các cơ sở kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ có dự án đầu tư mới (trừ dự án đầu tư xây dựng nhà để bán) đang trong giai đoạn đầu tư chưa đi vào hoạt động, chưa đăng ký kinh doanh, chưa đăng ký thuế.

Việc kê khai được thực hiện theo tháng hoặc theo quý tùy thuộc vào quy mô doanh thu của doanh nghiệp. Điểm cần lưu ý là nếu doanh nghiệp có nhiều dự án đầu tư tại các tỉnh khác nhau, việc kê khai và nộp tờ khai phải tuân thủ quy định về quản lý thuế tại địa phương nơi có dự án.

2. Hướng dẫn chi tiết các chỉ tiêu trọng yếu trên Tờ khai

Để tránh những sai sót dẫn đến việc bị từ chối hoàn thuế, kế toán cần đặc biệt lưu ý các nhóm chỉ tiêu sau:

Nhóm chỉ tiêu về thuế GTGT đầu vào (Chỉ tiêu [21] đến [28])

• Chỉ tiêu [21]: Thuế GTGT chưa được hoàn kỳ trước chuyển sang. Đây là số dư từ chỉ tiêu [32] của tờ khai kỳ trước.
• Chỉ tiêu [22] và [23]: Giá trị và thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ mua vào trong kỳ phục vụ trực tiếp cho dự án đầu tư.
• Chỉ tiêu [24] và [25]: Điều chỉnh tăng thuế GTGT đầu vào của các kỳ trước nếu có sai sót phát hiện trong kỳ này.

Nhóm chỉ tiêu bù trừ và đề nghị hoàn (Chỉ tiêu [28a] đến [30])

Đây là phần quan trọng nhất quyết định số thuế doanh nghiệp thực sự được hoàn. Theo quy định tại Thông tư 130/2016/TT-BTC, thuế GTGT của dự án đầu tư phải được bù trừ với số thuế GTGT phải nộp của hoạt động sản xuất kinh doanh đang thực hiện (nếu có).

"Cơ sở kinh doanh đang hoạt động thuộc đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ có dự án đầu tư mới tại địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khác với tỉnh, thành phố nơi đóng trụ sở chính, đang trong giai đoạn đầu tư chưa đi vào hoạt động, chưa đăng ký kinh doanh, chưa đăng ký thuế thì cơ sở kinh doanh lập hồ sơ khai thuế riêng cho dự án đầu tư và phải bù trừ số thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ mua vào sử dụng cho dự án đầu tư với thuế GTGT của hoạt động sản xuất kinh doanh đang thực hiện."

Chỉ tiêu [28a]: Thuế GTGT mua vào của dự án đầu tư bù trừ với thuế GTGT phải nộp của hoạt động SXKD cùng kỳ. Số liệu này được lấy từ chỉ tiêu [40b] trên Tờ khai 01/GTGT của trụ sở chính.

3. Những sai sót thường gặp khi lập mẫu 02/GTGT

Trong thực tế kiểm tra thuế năm 2019, nhiều doanh nghiệp thường mắc phải các lỗi như:

• Không thực hiện bù trừ thuế GTGT của dự án đầu tư với hoạt động SXKD trước khi đề nghị hoàn.
• Kê khai nhầm lẫn giữa hàng hóa dùng cho dự án đầu tư và hàng hóa dùng cho hoạt động kinh doanh thông thường.
• Chứng từ thanh toán không qua ngân hàng đối với các hóa đơn trên 20 triệu đồng nhưng vẫn kê khai vào chỉ tiêu [23].

4. Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống sổ sách kế toán riêng biệt cho từng dự án đầu tư để dễ dàng theo dõi và giải trình khi có thanh tra thuế. Việc nắm vững các quy định tại Điều 11 Thông tư 156/2013/TT-BTC về địa điểm nộp hồ sơ khai thuế sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro chậm nộp hoặc nộp sai cơ quan thuế quản lý.

Hy vọng hướng dẫn trên sẽ giúp quý doanh nghiệp thực hiện kê khai thuế GTGT cho dự án đầu tư một cách chính xác và tối ưu nhất trong năm 2019.