Trong bối cảnh các vụ hỏa hoạn tại các khu công nghiệp và văn phòng có diễn biến phức tạp, việc xây dựng một Phương án chữa cháy cơ sở không chỉ là thủ tục hành chính để đối phó với các đợt kiểm tra, mà còn là yếu tố sống còn bảo vệ tài sản và tính mạng con người. Đặc biệt đối với các công ty cổ phần có quy mô lớn, việc tuân thủ quy định về phòng cháy chữa cháy (PCCC) là yêu cầu bắt buộc theo quy định của pháp luật hiện hành.

Tại sao công ty cổ phần bắt buộc phải có phương án chữa cháy?

Căn cứ theo quy định tại Luật phòng cháy, chữa cháy sửa đổi 2013, mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh đều phải có phương án chữa cháy được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Phương án này giúp doanh nghiệp chủ động nhận diện các nguy cơ cháy nổ đặc thù tại đơn vị mình, từ đó bố trí lực lượng và phương tiện tại chỗ một cách hợp lý nhất.

Theo Nghị định 79/2014/NĐ-CP, phương án chữa cháy phải được xây dựng dựa trên tình huống cháy phức tạp nhất và các tình huống cháy đặc trưng khác có thể xảy ra. Việc thiếu phương án hoặc phương án không được thực tập định kỳ có thể dẫn đến những hậu quả pháp lý nghiêm trọng và thiệt hại không thể lường trước.

Hướng dẫn chi tiết cách ghi Mẫu phương án chữa cháy cơ sở (PC11)

Mẫu phương án chữa cháy cơ sở hiện nay được thực hiện theo Mẫu số PC11 ban hành kèm theo Thông tư 66/2014/TT-BCA. Dưới đây là các nội dung trọng tâm doanh nghiệp cần lưu ý khi kê khai:

• Sơ đồ mặt bằng tổng thể: Phải thể hiện rõ kích thước, tên gọi các hạng mục, đường giao thông nội bộ và đặc biệt là các nguồn nước chữa cháy (bể nước, trụ nước, ao hồ lân cận).
• Đặc điểm nguy hiểm về cháy, nổ: Phân tích kỹ các chất cháy chủ yếu (giấy, gỗ, xăng dầu, hóa chất...), vị trí bố trí và khả năng cháy lan.
• Tổ chức lực lượng tại chỗ: Ghi rõ số lượng đội viên đội PCCC cơ sở, danh sách người trực trong và ngoài giờ làm việc.
• Phương tiện chữa cháy: Thống kê chi tiết số lượng bình chữa cháy, hệ thống họng nước, máy bơm chữa cháy và tình trạng hoạt động của chúng.

Cấu trúc cơ bản của biểu mẫu PC11:

PHƯƠNG ÁN CHỮA CHÁY CỦA CƠ SỞ
Tên cơ sở: ....................................................................................................
Địa chỉ: ........................................................................................................
Điện thoại: ...................................................................................................
Cơ quan quản lý trực tiếp: ............................................................................
... (Các mục chi tiết về giao thông, nguồn nước, lực lượng và phương tiện) ...

Thẩm quyền phê duyệt và trách nhiệm của người đứng đầu

Một sai lầm phổ biến của các công ty cổ phần là tự lập phương án nhưng không trình phê duyệt đúng thẩm quyền. Theo quy định tại Điều 12 Nghị định 79/2014/NĐ-CP, thẩm quyền phê duyệt được phân cấp như sau:

• Chủ tịch UBND cấp xã, người đứng đầu cơ sở: Phê duyệt phương án chữa cháy đối với các cơ sở thuộc diện quản lý nhưng không nằm trong danh mục nguy hiểm cháy, nổ.
• Trưởng phòng Cảnh sát PCCC: Phê duyệt phương án chữa cháy của các cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao trên địa bàn quản lý.

Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức thực tập phương án chữa cháy ít nhất mỗi năm một lần và thực tập đột xuất khi có yêu cầu từ cơ quan Công an.

Mức xử phạt vi phạm quy định về phương án chữa cháy

Nếu doanh nghiệp không thực hiện nghiêm túc việc lập và thực tập phương án, mức xử phạt hành chính là không hề nhỏ. Căn cứ Nghị định 167/2013/NĐ-CP (văn bản có hiệu lực tại thời điểm đầu năm 2020), các hành vi vi phạm có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 5.000.000 đồng tùy vào mức độ vi phạm như: không có sơ đồ chỉ dẫn, không thực tập phương án định kỳ hoặc phương án không được phê duyệt lại khi có sự thay đổi về tính chất nguy hiểm cháy nổ.

Lời khuyên pháp lý: Doanh nghiệp nên chủ động rà soát lại hồ sơ PCCC định kỳ hàng quý. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng phương án chữa cháy không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn tạo tâm lý an tâm cho cán bộ công nhân viên và cổ đông của công ty.