Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức, sáng chế chính là tài sản vô giá của mỗi doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc chỉ bảo hộ trong nước là chưa đủ để ngăn chặn các hành vi xâm phạm tại thị trường nước ngoài. Theo quy định tại Văn bản hợp nhất 155/VBHN-VPQH năm 2025 hợp nhất Luật Sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có quyền yêu cầu bảo hộ sáng chế trên phạm vi quốc tế thông qua Hiệp ước hợp tác sáng chế (PCT).

Lộ trình đăng ký bảo hộ sáng chế quốc tế: Những điều cần biết

Việc đăng ký bảo hộ sáng chế quốc tế không phải là một thủ tục đơn lẻ mà là một quy trình gồm nhiều giai đoạn. Tùy thuộc vào chiến lược kinh doanh, doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong hai hình thức phổ biến: đơn quốc tế có chỉ định Việt Nam hoặc đơn quốc tế có chọn Việt Nam.

1. Trường hợp đơn quốc tế có chỉ định Việt Nam

Đây là hình thức phổ biến nhất khi doanh nghiệp muốn bảo hộ sáng chế tại nhiều quốc gia thành viên của PCT, trong đó có Việt Nam. Để bước vào "Giai đoạn quốc gia", doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến thời hạn 31 tháng kể từ ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên.

Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm các tài liệu thiết yếu như Tờ khai yêu cầu đăng ký, bản sao đơn quốc tế và đặc biệt là bản dịch tiếng Việt của bản mô tả sáng chế. Lưu ý rằng, nếu đơn được nộp tại Việt Nam và yêu cầu bảo hộ tại các nước thành viên khác (đơn có nguồn gốc Việt Nam), ngôn ngữ bắt buộc sử dụng trong hồ sơ là tiếng Anh.

2. Trường hợp đơn quốc tế có chọn Việt Nam

Khác với trường hợp chỉ định, việc "chọn" Việt Nam yêu cầu doanh nghiệp phải thực hiện trong thời hạn khắt khe hơn: thường là 22 tháng kể từ ngày ưu tiên. Quy trình này thường đi kèm với yêu cầu thẩm định sơ bộ quốc tế để đánh giá khả năng bảo hộ của sáng chế trước khi tiến sâu vào các quốc gia cụ thể, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí nếu sáng chế không đạt yêu cầu.

Quy trình thẩm định và công bố: Cánh cửa bảo vệ quyền lợi

Sau khi vượt qua các bước nộp đơn, sáng chế của doanh nghiệp sẽ bước vào giai đoạn công bố và thẩm định nội dung. Đây là giai đoạn quyết định xem ý tưởng của bạn có thực sự đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của pháp luật hay không.

Công bố đơn đăng ký

Thông thường, đơn sẽ được công bố vào tháng thứ 19 kể từ ngày ưu tiên. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp muốn đẩy nhanh tiến độ để sớm có cơ sở pháp lý chống lại các hành vi sao chép, bạn có thể yêu cầu công bố sớm trong vòng 02 tháng kể từ ngày đơn được chấp nhận hợp lệ.

Thẩm định nội dung chuyên sâu

Mỗi quốc gia sẽ có những quy định riêng biệt về thời hạn và tiêu chuẩn thẩm định nội dung. Tại Việt Nam, Cục Sở hữu trí tuệ là cơ quan có thẩm quyền cao nhất thực hiện việc này. Doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại trụ sở chính ở Hà Nội hoặc các văn phòng đại diện tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

"Sáng chế là giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình nhằm giải quyết một vấn đề xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên." - Trích định nghĩa cơ bản về sáng chế trong pháp luật sở hữu trí tuệ.

Lời khuyên cho doanh nghiệp tư nhân

Việc đăng ký quốc tế đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả luật pháp trong nước và các điều ước quốc tế. Do đó, doanh nghiệp nên cân nhắc việc ủy quyền cho các tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp chuyên nghiệp để tối ưu hóa hồ sơ và đảm bảo quyền lợi tốt nhất trên trường quốc tế.