Việc bảo vệ quyền lợi và tâm lý cho trẻ em, đặc biệt là những nạn nhân của các vụ án xâm hại tình dục, luôn là ưu tiên hàng đầu của hệ thống tư pháp Việt Nam. Kể từ ngày 05/04/2022, Thông tư liên tịch 01/2022/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BLĐTBXH chính thức có hiệu lực, mang đến những quy định nhân văn và chặt chẽ hơn trong quá trình tố tụng.

Hạn chế tối đa số lần lấy lời khai để tránh 'tổn thương kép'

Một trong những điểm sáng nhất của quy định mới nằm tại Điều 5 Thông tư liên tịch 01/2022/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BLĐTBXH. Theo đó, các cơ quan tiến hành tố tụng phải đặc biệt chú trọng việc:

"Hạn chế đến mức thấp nhất số lần lấy lời khai người bị xâm hại tình dục dưới 18 tuổi."

Việc phải lặp đi lặp lại những ký ức đau buồn trước các cơ quan chức năng thường khiến nạn nhân nhỏ tuổi rơi vào tình trạng hoảng loạn và tổn thương tâm lý kéo dài. Quy định này buộc các điều tra viên, kiểm sát viên phải chuẩn bị kỹ lưỡng, phối hợp chặt chẽ để có thể thu thập đầy đủ thông tin ngay trong những lần tiếp xúc đầu tiên.

Phối hợp liên ngành: Chìa khóa giải quyết các vụ án phức tạp

Đối với những vụ việc đã xảy ra từ lâu, khi dấu vết hiện trường không còn rõ nét, Thông tư yêu cầu sự phối hợp "nhịp nhàng" giữa Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát ngay từ khâu tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm. Điều này đảm bảo mọi chứng cứ sinh học, dấu vết trên thân thể được thu thập kịp thời thông qua sự hỗ trợ của các cơ sở y tế chuyên khoa.

Quy trình ứng phó khẩn cấp

Pháp luật hiện hành nhấn mạnh, ngay khi phát hiện hành vi xâm hại, ưu tiên hàng đầu là cấp cứu và kiểm tra thân thể nạn nhân. Việc thu thập chứng cứ phải song hành với việc đảm bảo an toàn sức khỏe và tinh thần cho trẻ. Đây không chỉ là nhiệm vụ pháp lý mà còn là trách nhiệm đạo đức của những người thực thi pháp luật.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Gia đình và người giám hộ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong giai đoạn này. Khi phát hiện dấu hiệu trẻ bị xâm hại, cần bình tĩnh liên hệ ngay với cơ quan công an gần nhất hoặc các tổ chức bảo vệ trẻ em để được hướng dẫn quy trình giám định và lấy lời khai đúng quy định, tránh làm xáo trộn hiện trường hoặc gây áp lực tâm lý thêm cho trẻ.