Trong bối cảnh thị trường tài chính có nhiều biến động, việc gửi tiết kiệm tại ngân hàng vẫn luôn được coi là kênh đầu tư an toàn hàng đầu. Tuy nhiên, câu hỏi khiến nhiều người trăn trở là: "Nếu chẳng may ngân hàng phá sản, số tiền mồ hôi nước mắt của tôi sẽ đi về đâu?". Câu trả lời nằm ở chính sách bảo hiểm tiền gửi - một công cụ bảo vệ quyền lợi tối thượng cho người gửi tiền.

Bảo hiểm tiền gửi là lá chắn an toàn cho tài sản của người dân tại hệ thống ngân hàng (ảnh minh họa)

Bảo hiểm tiền gửi là gì? Tại sao nó lại quan trọng?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012, bảo hiểm tiền gửi được hiểu là sự bảo đảm hoàn trả tiền gửi cho người được bảo hiểm trong hạn mức quy định khi tổ chức tham gia bảo hiểm lâm vào tình trạng mất khả năng chi trả hoặc phá sản.

Nói một cách dân dã, đây là một loại "bảo hiểm hộ thân" cho khoản tiền tiết kiệm của bạn. Khi ngân hàng gặp sự cố không thể trả tiền, tổ chức Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam sẽ đứng ra chi trả thay. Điều này không chỉ bảo vệ túi tiền của cá nhân mà còn duy trì niềm tin của công chúng, giúp hệ thống tài chính quốc gia luôn vận hành ổn định.

Danh sách các ngân hàng bắt buộc phải có bảo hiểm tiền gửi

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ các ngân hàng lớn mới có bảo hiểm. Thực tế, theo Điều 6 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012, hầu hết các tổ chức tín dụng được nhận tiền gửi của cá nhân đều phải tham gia bảo hiểm này, ngoại trừ ngân hàng chính sách.

Cụ thể, Điều 4 Nghị định 68/2013/NĐ-CP liệt kê các đơn vị bắt buộc tham gia bao gồm:

• Ngân hàng thương mại.
• Ngân hàng hợp tác xã.
• Quỹ tín dụng nhân dân.
• Chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.

Để nhận biết, người dân có thể quan sát tại trụ sở hoặc các điểm giao dịch của ngân hàng, nơi bắt buộc phải niêm yết công khai bản sao Chứng nhận tham gia bảo hiểm tiền gửi.

Những loại tiền gửi nào được pháp luật bảo vệ?

Không phải mọi loại tài sản gửi tại ngân hàng đều được bảo hiểm. Căn cứ Điều 18 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012, chỉ những khoản tiền gửi bằng Đồng Việt Nam (VND) của cá nhân mới được bảo hiểm, bao gồm:

• Tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi có kỳ hạn và không kỳ hạn.
• Chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu.
• Các hình thức tiền gửi khác theo quy định.

Người gửi tiền cần nắm rõ các loại tiền gửi được bảo hiểm để tối ưu hóa quyền lợi (ảnh minh họa)

Lưu ý quan trọng: Tiền gửi bằng ngoại tệ hoặc vàng sẽ không thuộc phạm vi bảo hiểm. Ngoài ra, các đối tượng là cổ đông sở hữu trên 5% vốn điều lệ hoặc lãnh đạo cấp cao của chính ngân hàng đó cũng không được hưởng chính sách này đối với khoản tiền gửi của họ tại đơn vị mình công tác.

Khi nào bạn được nhận tiền bảo hiểm và quy trình ra sao?

Nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm không phát sinh ngay khi ngân hàng gặp khó khăn tạm thời. Theo Điều 22 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012, tiền bảo hiểm chỉ được chi trả khi:

"Ngân hàng Nhà nước có văn bản chấm dứt kiểm soát đặc biệt hoặc chấm dứt các biện pháp phục hồi khả năng thanh toán mà tổ chức đó vẫn lâm vào tình trạng phá sản, hoặc xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả."

Kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ này, trong vòng 60 ngày, tổ chức bảo hiểm tiền gửi có trách nhiệm hoàn tất việc chi trả cho người gửi tiền (Điều 23 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012).

Hạn mức 125 triệu đồng: Bạn có thực sự an tâm?

Đây là nội dung được quan tâm nhất. Theo Điều 3 Quyết định 32/2021/QĐ-TTg, hạn mức trả tiền bảo hiểm tối đa cho một cá nhân tại một tổ chức tín dụng là 125 triệu đồng (bao gồm cả gốc và lãi).

Nhiều người đặt câu hỏi: "Nếu tôi gửi 1 tỷ đồng thì sao?". Trong trường hợp này, bạn sẽ nhận ngay 125 triệu đồng từ tổ chức bảo hiểm. Số tiền còn lại (875 triệu đồng) sẽ được giải quyết trong quá trình thanh lý tài sản của ngân hàng theo thứ tự ưu tiên quy định của pháp luật về phá sản.

Lời khuyên từ chuyên gia: Để giảm thiểu rủi ro, nếu bạn có số vốn lớn, hãy cân nhắc việc chia nhỏ khoản tiền gửi tại nhiều ngân hàng khác nhau. Mỗi ngân hàng bạn sẽ đều được hưởng hạn mức bảo vệ 125 triệu đồng riêng biệt, giúp tài sản của bạn được bảo vệ tối đa trước mọi biến cố.