Trong giới chơi xe, việc thay thế gương chiếu hậu nguyên bản bằng các loại gương gù, gương thời trang đã trở thành một xu hướng phổ biến để tăng tính thẩm mỹ cho phương tiện. Tuy nhiên, vấn đề pháp lý xung quanh việc lắp đặt này vẫn khiến nhiều người điều khiển xe máy băn khoăn: Liệu lắp gương gù có bị Cảnh sát giao thông (CSGT) xử phạt hay không? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đối chiếu với các quy định kỹ thuật và chế tài xử phạt hiện hành tại thời điểm năm 2019.

Gương gù lắp ở cuối tay lái là phụ kiện thời trang phổ biến trên các dòng xe độ (ảnh minh họa)

Tiêu chuẩn kỹ thuật của gương chiếu hậu đúng quy định

Không phải mọi loại gương được bán trên thị trường đều đáp ứng tiêu chuẩn để lưu thông trên đường. Theo quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 14:2015/BGTVT về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe mô tô, xe gắn máy, gương chiếu hậu phải đáp ứng các yêu cầu khắt khe sau:

• Số lượng: Xe gắn máy (dung tích dưới 50cm3) phải lắp ít nhất một gương chiếu hậu bên trái; xe mô tô (dung tích từ 50cm3 trở lên) phải lắp gương chiếu hậu ở cả bên trái và bên phải của người lái.
• Khả năng quan sát: Gương phải được lắp đặt chắc chắn, cho phép người lái điều chỉnh dễ dàng và phải đảm bảo tầm nhìn phía sau với khoảng cách tối thiểu 50m về cả bên trái và bên phải.
• Kích thước bề mặt phản xạ:
  • Đối với gương tròn: Đường kính không được nhỏ hơn 94mm và không lớn hơn 150mm.
  • Đối với gương không tròn: Diện tích bề mặt phản xạ phải đủ lớn để chứa được một hình tròn nội tiếp đường kính 78mm và phải nằm gọn trong hình chữ nhật kích thước 120mm x 200mm.

Như vậy, nếu chiếc gương gù bạn lắp đặt quá nhỏ, không đủ diện tích phản xạ hoặc không thể điều chỉnh để quan sát rõ phía sau, nó sẽ bị coi là không đúng quy định.

Mức xử phạt đối với lỗi gương chiếu hậu theo Nghị định 46/2016/NĐ-CP

Tại thời điểm năm 2019, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ được áp dụng theo Nghị định 46/2016/NĐ-CP. Cụ thể, mức phạt được quy định như sau:

Điều 17. Xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy vi phạm quy định về điều kiện của phương tiện khi tham gia giao thông

1. Phạt tiền từ 80.000 đồng đến 100.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:

a) Điều khiển xe không có còi; đèn soi biển số; đèn báo hãm; gương chiếu hậu bên trái người điều khiển hoặc có nhưng không có tác dụng;

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 17 Nghị định 46/2016/NĐ-CP, CSGT chỉ có căn cứ xử phạt khi xe máy thiếu gương bên trái hoặc có gương nhưng "không có tác dụng". Một chiếc gương gù nếu vẫn đảm bảo diện tích phản xạ và tầm nhìn theo quy chuẩn kỹ thuật thì về lý thuyết không bị xử phạt lỗi này.

Lực lượng CSGT kiểm tra các điều kiện an toàn kỹ thuật của phương tiện khi lưu thông (ảnh minh họa)

Rủi ro bị phạt lỗi "Thay đổi kết cấu xe"

Đây là điểm mà nhiều người chơi xe thường bỏ qua. Việc lắp gương gù đôi khi đòi hỏi phải cắt bỏ một phần tay nắm hoặc thay đổi vị trí lắp đặt so với thiết kế ban đầu của nhà sản xuất. Nếu hành vi này bị coi là tự ý thay đổi kích thước, hình dáng của xe, chủ xe có thể đối mặt với mức phạt nặng hơn rất nhiều theo quy định tại Điều 30 Nghị định 46/2016/NĐ-CP:

• Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với cá nhân.
• Phạt tiền từ 1.600.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với tổ chức.

Hành vi vi phạm cụ thể là: "Tự ý thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước, đặc tính của xe". Tuy nhiên, trong thực tế, việc xác định lắp gương thời trang có làm thay đổi "hình dáng, kích thước" đến mức phải xử phạt hay không vẫn còn phụ thuộc vào sự đánh giá của lực lượng chức năng tại hiện trường.

Lời khuyên cho người tham gia giao thông

Để tránh những rắc rối không đáng có khi gặp CSGT, người điều khiển phương tiện nên lưu ý:

1. Ưu tiên sử dụng gương chiếu hậu chính hãng hoặc các loại gương có chứng nhận phù hợp quy chuẩn kỹ thuật.
2. Nếu lắp gương gù, hãy đảm bảo gương được lắp ở bên trái (đối với xe gắn máy) hoặc cả hai bên (đối với xe mô tô) và phải có bề mặt phản xạ đủ lớn, không bị rung lắc khi di chuyển.
3. Luôn điều chỉnh gương sao cho có thể quan sát rõ ràng tình hình giao thông phía sau trước khi khởi hành.

Việc đảm bảo gương chiếu hậu có tác dụng không chỉ giúp bạn tránh bị xử phạt mà quan trọng hơn là bảo vệ an toàn cho chính bản thân và những người xung quanh khi tham gia giao thông.