Sau khi ly hôn, vấn đề cấp dưỡng nuôi con luôn là tâm điểm của những tranh chấp pháp lý căng thẳng. Không chỉ dừng lại ở việc ai là người nuôi con, mà câu hỏi "Tiền cấp dưỡng bao nhiêu là đủ?" và "Gồm những khoản chi phí nào?" luôn khiến nhiều bậc phụ huynh trăn trở. Đặc biệt, với sự ra đời của Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, các quy định về nghĩa vụ này đã được hướng dẫn chi tiết hơn bao giờ hết.

1. Tiền cấp dưỡng cho con bao gồm những khoản chi phí nào?

Theo quy định tại Điều 7 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, tiền cấp dưỡng cho con không chỉ đơn thuần là tiền ăn uống hàng ngày. Pháp luật xác định đây là toàn bộ chi phí cho việc nuôi dưỡng và học tập của con.

Cụ thể, các khoản chi phí này thường bao gồm:

• Chi phí sinh hoạt thiết yếu: Ăn uống, quần áo, chỗ ở và các nhu cầu sinh hoạt hàng ngày khác.
• Chi phí giáo dục: Học phí, tiền sách vở, dụng cụ học tập và các khoản phí ngoại khóa cần thiết cho sự phát triển của trẻ.
• Chi phí y tế: Tiền khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế và các chi phí chăm sóc sức khỏe định kỳ.

Trích dẫn khoản 2 Điều 7 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP: "Tiền cấp dưỡng cho con là toàn bộ chi phí cho việc nuôi dưỡng, học tập của con và do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên không thoả thuận được thì Tòa án quyết định mức cấp dưỡng căn cứ vào thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng..."

2. Mức cấp dưỡng tối thiểu là bao nhiêu?

Một điểm mới đáng chú ý là pháp luật hiện nay đã đưa ra một "sàn" mức cấp dưỡng để đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho trẻ em. Nếu các bên không thể thỏa thuận, Tòa án sẽ quyết định mức cấp dưỡng nhưng không thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người cấp dưỡng đang cư trú.

Ví dụ: Nếu người có nghĩa vụ cấp dưỡng đang cư trú tại vùng I (với mức lương tối thiểu vùng theo quy định hiện hành năm 2025), thì mức cấp dưỡng cho mỗi người con mỗi tháng sẽ không được thấp hơn 50% mức lương đó. Điều này giúp ngăn chặn tình trạng người có nghĩa vụ trốn tránh trách nhiệm bằng cách khai báo thu nhập thấp.

3. Thẩm quyền giải quyết khi cha mẹ là Việt kiều muốn thay đổi người nuôi con

Trong bối cảnh hội nhập, nhiều trường hợp cha mẹ là người Việt Nam định cư ở nước ngoài (Việt kiều) phát sinh tranh chấp về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con khi con đang sinh sống tại Việt Nam. Vậy Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết?

Căn cứ Điều 9 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP và điểm đ khoản 1 Điều 469 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thẩm quyền thuộc về Tòa án Việt Nam.

Lý do là vì đối tượng của quan hệ này (đứa trẻ) đang sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam. Việc xác định thẩm quyền này giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ em một cách nhanh chóng và phù hợp với thực tế cư trú.

4. Lời khuyên pháp lý cho các bậc phụ huynh

Việc cấp dưỡng không chỉ là nghĩa vụ pháp lý được quy định tại khoản 2 Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, mà còn là trách nhiệm đạo đức. Để quá trình này diễn ra thuận lợi, các bên nên:

• Ưu tiên thỏa thuận: Việc tự nguyện thỏa thuận mức cấp dưỡng dựa trên nhu cầu thực tế của con và khả năng của cha mẹ luôn là giải pháp tốt nhất.
• Lập văn bản rõ ràng: Các thỏa thuận về mức cấp dưỡng, phương thức thanh toán (hàng tháng, hàng quý hoặc một lần) nên được ghi nhận trong bản án hoặc quyết định của Tòa án để có cơ sở thi hành án sau này.
• Cập nhật quy định mới: Luôn theo dõi các hướng dẫn mới nhất từ Hội đồng Thẩm phán để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình và của con.

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc xác định mức cấp dưỡng hoặc tranh chấp về quyền nuôi con, hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia pháp lý để có phương án xử lý tối ưu nhất.