Chỉ còn chưa đầy 24 giờ nữa, Luật Cư trú 2020 sẽ chính thức đi vào cuộc sống (từ ngày 01/7/2021). Đây là thời điểm mà hàng triệu người lao động đang thuê nhà, ở trọ tại các thành phố lớn đặc biệt quan tâm đến việc làm thế nào để có thể "nhập hộ khẩu" (đăng ký thường trú) vào chỗ ở hợp pháp do thuê mướn.

Người dân làm thủ tục đăng ký cư trú tại cơ quan Công an (ảnh minh họa)

Điều kiện tiên quyết: Sự đồng ý của chủ nhà và diện tích tối thiểu

Khác với các quy định trước đây, Điều 20 Luật Cư trú 2020 đã quy định rất rõ ràng về điều kiện đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ. Cụ thể, công dân được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ khi hội đủ các điều kiện sau:

• Được chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý cho đăng ký thường trú tại địa điểm thuê, mượn, ở nhờ;
• Bảo đảm điều kiện về diện tích nhà ở tối thiểu do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định nhưng không thấp hơn 08 m2 sàn/người.

Danh mục giấy tờ người thuê nhà cần chuẩn bị

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 21 Luật Cư trú 2020 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 62/2021/NĐ-CP (vừa được ban hành ngày 29/6/2021), hồ sơ đăng ký thường trú bao gồm:

1. Tờ khai thay đổi thông tin cư trú: Trong đó ghi rõ ý kiến đồng ý cho đăng ký thường trú của chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp hoặc người được ủy quyền, trừ trường hợp đã có ý kiến đồng ý bằng văn bản riêng.
2. Hợp đồng thuê nhà: Hoặc văn bản về việc cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ chỗ ở hợp pháp đã được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.
3. Giấy tờ chứng minh đủ diện tích: Có thể là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở hoặc xác nhận của UBND cấp xã về điều kiện diện tích bình quân bảo đảm quy định.

Hợp đồng thuê nhà là giấy tờ quan trọng nhất để chứng minh chỗ ở hợp pháp (ảnh minh họa)

Cơ chế tự xác minh: Giảm bớt gánh nặng giấy tờ cho dân

Một điểm cực kỳ tiến bộ được quy định tại khoản 3 Điều 5 Nghị định 62/2021/NĐ-CP là việc tận dụng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cụ thể:

"Trường hợp thông tin chứng minh về chỗ ở hợp pháp của công dân đã có trong Cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được kết nối, chia sẻ với cơ quan đăng ký cư trú thì cơ quan đăng ký cư trú tự kiểm tra, xác minh, không yêu cầu công dân phải cung cấp giấy tờ chứng minh."

Quy định này giúp người dân tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức khi thực hiện các thủ tục hành chính, hướng tới việc quản lý cư trú bằng công nghệ số thay cho sổ hộ khẩu giấy truyền thống.

Như vậy, kể từ ngày mai (01/7/2021), người thuê nhà hoàn toàn có thể tự tin thực hiện quyền đăng ký thường trú của mình nếu đáp ứng đủ các điều kiện về diện tích và sự đồng ý của chủ nhà. Việc nắm vững danh mục giấy tờ nêu trên sẽ giúp quá trình làm việc với cơ quan Công an trở nên thuận tiện và nhanh chóng hơn.