Việc thăm gặp, gửi quà cho người thân đang chấp hành án phạt tù không chỉ là nhu cầu tình cảm mà còn là quyền lợi hợp pháp của phạm nhân nhằm mục đích giáo dục, cải tạo. Tuy nhiên, để đảm bảo an ninh và trật tự tại các cơ sở giam giữ, pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất cụ thể về đối tượng, thời gian và danh mục đồ vật được phép gửi vào. Trong bối cảnh năm 2021, các quy định này được thực hiện nghiêm ngặt theo Luật Thi hành án hình sự 2019 và Thông tư 14/2020/TT-BCA.

1. Chế độ và thời gian thăm gặp phạm nhân

Theo quy định tại Điều 52 Luật Thi hành án hình sự 2019 và được hướng dẫn chi tiết tại Điều 3 Thông tư 14/2020/TT-BCA, chế độ gặp thân nhân được phân loại như sau:

Đối với phạm nhân thông thường:

• Tần suất: Được gặp thân nhân 01 lần trong 01 tháng, mỗi lần gặp không quá 01 giờ.
• Trường hợp kéo dài thời gian: Căn cứ vào kết quả xếp loại chấp hành án, yêu cầu giáo dục cải tạo, thành tích lao động, học tập, Giám thị trại giam có thể quyết định kéo dài thời gian gặp nhưng không quá 03 giờ hoặc cho gặp vợ, chồng ở phòng riêng không quá 24 giờ.

Đối với phạm nhân là người dưới 18 tuổi:

• Chế độ ưu tiên hơn với tối đa 03 lần gặp trong 01 tháng, mỗi lần không quá 03 giờ.
• Có thể được kéo dài thời gian gặp tại phòng riêng không quá 24 giờ nếu có thành tích cải tạo tốt.

"Phạm nhân vi phạm nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân đang bị thi hành kỷ luật thì tùy theo hình thức kỷ luật, Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam, Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện quyết định việc cho gặp thân nhân nhưng không quá 02 tháng một lần, mỗi lần không quá 01 giờ."

2. Những ai được phép vào thăm gặp phạm nhân?

Xác định đúng đối tượng thân nhân là bước quan trọng để được giải quyết thủ tục thăm gặp. Điều 4 Thông tư 14/2020/TT-BCA quy định danh sách thân nhân bao gồm:

• Ông, bà nội; ông, bà ngoại; bố, mẹ đẻ; bố, mẹ vợ (hoặc chồng); bố, mẹ nuôi hợp pháp.
• Vợ hoặc chồng; con đẻ, con dâu, con rể, con nuôi hợp pháp.
• Anh, chị, em ruột; anh, chị, em vợ (hoặc chồng); anh, chị, em dâu, rể.
• Cô, dì, chú, bác, cậu, cháu ruột.

Lưu ý đặc biệt: Bạn bè hoặc người yêu (không thuộc danh sách trên) vẫn có thể được thăm gặp nếu có văn bản đề nghị và được Thủ trưởng cơ sở giam giữ xem xét, giải quyết dựa trên lợi ích hợp pháp của phạm nhân và yêu cầu quản lý.

3. Quy định về việc gửi quà và đồ vật cho phạm nhân

Khi đến thăm gặp hoặc gửi qua đường bưu điện, thân nhân cần tuân thủ định mức về trọng lượng và danh mục hàng hóa:

• Định mức: Mỗi lần gặp, thân nhân được gửi tối đa 05 kg đồ vật. Ngoài ra, mỗi tháng phạm nhân được nhận quà 02 lần qua đường bưu điện, mỗi lần không quá 03 kg (nếu gửi 01 lần thì không quá 06 kg).
• Tiền mặt: Thân nhân không được đưa trực tiếp tiền mặt cho phạm nhân. Tiền phải được gửi lưu ký tại bộ phận tài vụ của trại giam. Phạm nhân sẽ sử dụng số tiền này để mua hàng hóa, nhu yếu phẩm tại căng tin của cơ sở giam giữ thông qua sổ mua hàng.
• Đồ vật cấm: Tuyệt đối không gửi các vật dụng sắc nhọn, chất kích thích, thiết bị truyền tin hoặc các đồ vật có thể gây nguy hại đến an ninh.

4. Chế độ liên lạc qua điện thoại và thư tín

Ngoài thăm gặp trực tiếp, phạm nhân còn được duy trì liên lạc với gia đình qua các hình thức khác theo Điều 11 Thông tư 14/2020/TT-BCA:

• Gửi thư: Mỗi tháng được gửi 02 lá thư (đã qua kiểm duyệt của cán bộ trại giam).
• Gọi điện thoại: Được gọi điện thoại trong nước cho thân nhân 01 lần/tháng, thời lượng không quá 10 phút. Riêng phạm nhân dưới 18 tuổi được gọi tối đa 04 lần/tháng.

Tất cả chi phí gửi thư và cước phí điện thoại do phạm nhân tự chi trả từ tiền lưu ký của mình.

Việc nắm rõ các quy định trên sẽ giúp thân nhân tiết kiệm thời gian và đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người thân đang chấp hành án. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về thủ tục cụ thể tại từng trại giam, quý khách nên liên hệ trực tiếp với cơ quan thi hành án hình sự địa phương để được hướng dẫn chi tiết.