Ly hôn đơn phương (hay còn gọi là ly hôn theo yêu cầu của một bên) là một trong những thủ tục pháp lý phức tạp, thường phát sinh nhiều tranh chấp về quyền nuôi con và phân chia tài sản. Trong bối cảnh pháp luật năm 2019, việc nắm rõ quy trình và các quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014 là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1. Điều kiện để được ly hôn đơn phương

Theo quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án sẽ giải quyết cho ly hôn đơn phương nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

Điều 56. Ly hôn theo yêu cầu của một bên
1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được...

Lưu ý quan trọng: Người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi theo quy định tại khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

2. Hồ sơ ly hôn đơn phương cần những gì?

Để thực hiện thủ tục, người khởi kiện cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:

• Đơn khởi kiện ly hôn: Theo mẫu của Tòa án (phải trình bày rõ lý do ly hôn, vấn đề con chung và tài sản).
• Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn: Bản chính (nếu mất phải xin trích lục tại UBND nơi đăng ký).
• Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân và Sổ hộ khẩu: Bản sao có chứng thực của cả vợ và chồng.
• Giấy khai sinh của con chung: Bản sao có chứng thực (nếu có con chung).
• Giấy tờ về tài sản: Bản sao có chứng thực các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (nếu có tranh chấp tài sản).

3. Quy trình giải quyết ly hôn đơn phương tại Tòa án

Trình tự giải quyết vụ án ly hôn đơn phương được thực hiện theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 qua các bước sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ và thụ lý vụ án

Người khởi kiện nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn (người còn lại) cư trú hoặc làm việc. Trong thời hạn 03 ngày làm việc, Tòa án sẽ phân công Thẩm phán xem xét đơn. Nếu hồ sơ hợp lệ, Tòa án ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí.

Bước 2: Nộp án phí

Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, mức án phí dân sự sơ thẩm đối với vụ án ly hôn không có tranh chấp về tài sản là 300.000 đồng. Sau khi nộp tiền tại cơ quan thi hành án, người khởi kiện nộp lại biên lai cho Tòa án để thụ lý vụ án.

Bước 3: Hòa giải tại Tòa án

Đây là giai đoạn bắt buộc. Thẩm phán sẽ tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ. Nếu hòa giải không thành, Tòa án sẽ lập biên bản và chuẩn bị đưa vụ án ra xét xử.

Bước 4: Mở phiên tòa sơ thẩm

Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử sẽ xem xét các chứng cứ và nguyện vọng của các bên để ra bản án ly hôn, quyết định về quyền nuôi con và chia tài sản.

4. Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương mất bao lâu?

Thông thường, thời gian giải quyết một vụ án ly hôn đơn phương kéo dài từ 04 đến 06 tháng. Tuy nhiên, nếu vụ án có nhiều tình tiết phức tạp hoặc có tranh chấp tài sản lớn, thời gian có thể kéo dài hơn tùy theo thực tế giải quyết của Tòa án.

Trên đây là toàn bộ hướng dẫn về thủ tục ly hôn đơn phương áp dụng trong năm 2019. Việc hiểu rõ quy trình không chỉ giúp bạn tiết kiệm thời gian mà còn đảm bảo các quyền lợi về con cái và tài sản được phân chia công bằng theo đúng quy định pháp luật.