Việc thành lập một doanh nghiệp mới, đặc biệt là loại hình công ty cổ phần, đòi hỏi các nhà sáng lập phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về pháp lý và thuế. Trong bối cảnh năm 2018, khi Luật Doanh nghiệp 2014 và các văn bản hướng dẫn đang được áp dụng mạnh mẽ, thủ tục đăng ký thuế lần đầu đã được cải cách đáng kể theo cơ chế một cửa liên thông.

1. Doanh nghiệp có bắt buộc phải đăng ký thuế lần đầu không?

Thuế không chỉ là nghĩa vụ tài chính mà còn là căn cứ để Nhà nước quản lý hoạt động kinh doanh. Theo quy định tại Điều 21 Luật Quản lý thuế 2006 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Quản lý thuế sửa đổi 2012), người nộp thuế phải thực hiện đăng ký thuế để được cấp mã số thuế trước khi bắt đầu hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc ngay khi có phát sinh nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Đối với công ty cổ phần mới ra đời, mã số doanh nghiệp đồng thời là mã số thuế. Do đó, việc đăng ký doanh nghiệp cũng chính là bước khởi đầu cho quá trình đăng ký thuế lần đầu. Đây là thủ tục bắt buộc để doanh nghiệp có tư cách pháp nhân hợp lệ và thực hiện các giao dịch kinh tế sau này.

2. Cơ chế một cửa liên thông trong đăng ký thuế năm 2018

Điểm nổi bật trong quy định pháp luật năm 2018 là sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế. Căn cứ Nghị định 78/2015/NĐ-CP, thủ tục đăng ký thuế lần đầu cho công ty cổ phần được thực hiện đồng thời với thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp.

Địa điểm nộp hồ sơ

Thay vì phải đi lại giữa nhiều cơ quan, doanh nghiệp chỉ cần nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi công ty đặt trụ sở chính. Thông tin từ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp sẽ được chuyển sang hệ thống của cơ quan thuế để tạo mã số thuế tự động.

Hồ sơ đăng ký bao gồm những gì?

Theo Điều 22 Nghị định 78/2015/NĐ-CP, hồ sơ thành lập công ty cổ phần (bao gồm cả nội dung đăng ký thuế) gồm:

• Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp (theo mẫu quy định tại Thông tư 20/2015/TT-BKHĐT).
• Điều lệ công ty cổ phần.
• Danh sách cổ đông sáng lập và cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài.
• Bản sao hợp lệ giấy tờ chứng thực cá nhân của các cổ đông và người đại diện theo pháp luật.

3. Thời hạn và quy trình xử lý

Căn cứ Thông tư 95/2016/TT-BTC, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Mã số ghi trên giấy chứng nhận này chính là mã số thuế của công ty.

4. Những nghĩa vụ thuế quan trọng sau khi có mã số thuế

Sau khi nhận được mã số thuế, công ty cổ phần không được chủ quan mà cần thực hiện ngay các bước sau để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế:

• Treo biển hiệu công ty: Phải treo biển tại trụ sở chính để cơ quan thuế kiểm tra thực tế.
• Kê khai và nộp lệ phí môn bài: Thời hạn nộp tờ khai là ngày cuối cùng của tháng thành lập (nếu hoạt động ngay) hoặc trong vòng 30 ngày (nếu chưa hoạt động).
• Thông báo tài khoản ngân hàng: Doanh nghiệp phải thông báo số tài khoản ngân hàng cho cơ quan đăng ký kinh doanh trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày mở tài khoản.
• Đăng ký phương pháp tính thuế GTGT: Lựa chọn phương pháp khấu trừ hoặc trực tiếp tùy theo quy mô và điều kiện của doanh nghiệp.
• Phát hành hóa đơn: Thực hiện thủ tục thông báo phát hành hóa đơn trước khi sử dụng.

Tóm lại, thủ tục đăng ký thuế lần đầu cho công ty cổ phần năm 2018 đã được đơn giản hóa tối đa nhờ cơ chế liên thông. Tuy nhiên, việc hiểu rõ các quy định tại Luật Doanh nghiệp 2014 và Thông tư 95/2016/TT-BTC là vô cùng cần thiết để doanh nghiệp vận hành trơn tru ngay từ những ngày đầu thành lập.