Căn cứ pháp lý và quyền thành lập chi nhánh của doanh nghiệp

Việc mở rộng mạng lưới kinh doanh thông qua việc thành lập chi nhánh là một bước đi chiến lược của nhiều doanh nghiệp. Theo quy định tại Điều 46 Luật Doanh nghiệp 2014, doanh nghiệp có quyền lập chi nhánh, văn phòng đại diện ở cả trong nước và nước ngoài. Đặc biệt, một doanh nghiệp có thể đặt một hoặc nhiều chi nhánh tại cùng một địa phương theo địa giới hành chính.

Tại thời điểm cuối năm 2018, các quy định về đăng ký doanh nghiệp đã có những chuyển biến tích cực nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư, đặc biệt là việc áp dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào quản lý hành chính.

Quy trình thực hiện đăng ký hoạt động chi nhánh

Theo quy định tại Điều 33 Nghị định 78/2015/NĐ-CP, trình tự thực hiện bao gồm các bước sau:

1. Nộp hồ sơ đăng ký

Doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong hai phương thức nộp hồ sơ:

• Nộp trực tiếp: Tại Bộ phận một cửa của Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh/thành phố nơi chi nhánh đặt trụ sở.
• Nộp qua mạng điện tử: Thông qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Đây là phương thức được khuyến khích và có những quy định cụ thể tại Nghị định 108/2018/NĐ-CP về việc xác thực bằng chữ ký số công cộng hoặc Tài khoản đăng ký kinh doanh.

2. Thời hạn giải quyết hồ sơ

Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét tính hợp lệ của hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ. Nếu hồ sơ chưa hợp lệ hoặc bị từ chối, cơ quan này phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do cho doanh nghiệp.

3. Nhận kết quả

Doanh nghiệp nhận Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh tại nơi đã nộp hồ sơ. Lưu ý, nếu người đi nhận không phải là người đại diện theo pháp luật thì phải có văn bản ủy quyền hợp lệ theo quy định.

Thành phần hồ sơ đăng ký hoạt động chi nhánh trong nước

Hồ sơ đăng ký hoạt động chi nhánh đối với công ty TNHH một thành viên bao gồm các loại giấy tờ sau:

1. Thông báo lập chi nhánh: Do người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp ký.
2. Quyết định của chủ sở hữu: Bản sao hợp lệ quyết định của chủ sở hữu công ty (hoặc Hội đồng thành viên/Chủ tịch công ty tùy mô hình quản lý) về việc thành lập chi nhánh.
3. Quyết định bổ nhiệm: Bản sao hợp lệ quyết định bổ nhiệm người đứng đầu chi nhánh.
4. Giấy tờ chứng thực cá nhân: Bản sao hợp lệ Chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn hiệu lực của người đứng đầu chi nhánh.
5. Văn bản ủy quyền: Nếu người nộp hồ sơ không phải là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.

"Trường hợp lập chi nhánh, văn phòng đại diện trong nước, doanh nghiệp gửi hồ sơ đăng ký hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện đến Cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền nơi doanh nghiệp đặt chi nhánh, văn phòng đại diện."
— Trích khoản 2 Điều 46 Luật Doanh nghiệp 2014

Lưu ý quan trọng khi đăng ký chi nhánh ở nước ngoài

Đối với việc lập chi nhánh tại nước ngoài, doanh nghiệp phải tuân thủ pháp luật của quốc gia sở tại. Tuy nhiên, trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ ngày chính thức mở chi nhánh ở nước ngoài, doanh nghiệp phải thông báo bằng văn bản đến Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính để cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Việc nắm vững các quy định pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn tạo nền tảng vững chắc cho các hoạt động kinh doanh sau này của chi nhánh.