Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang có những chuyển biến mạnh mẽ, việc nắm vững các quy định về chứng thực giao dịch là vô cùng cần thiết. Không chỉ giúp đảm bảo tính pháp lý, thủ tục này còn là "lá chắn" bảo vệ tài sản của người dân trước những rủi ro tranh chấp không đáng có.

Các giao dịch bắt buộc phải công chứng, chứng thực theo quy định mới

Theo quy định hiện hành, không phải mọi giao dịch đều có thể thực hiện bằng giấy viết tay. Pháp luật Việt Nam quy định rõ ràng các trường hợp bắt buộc phải qua thủ tục công chứng hoặc chứng thực để có giá trị pháp lý.

Giao dịch liên quan đến đất đai

Căn cứ khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024, các loại hợp đồng sau đây bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực:

• Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất.
• Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

"Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện quyền của người sử dụng đất được thực hiện theo quy định của pháp luật."

Giao dịch liên quan đến nhà ở

Tương tự, Điều 164 Luật Nhà ở 2023 cũng nhấn mạnh các giao dịch mua bán, thuê mua, tặng cho, đổi, thế chấp, góp vốn bằng nhà ở phải được công chứng hoặc chứng thực hợp đồng. Điểm mới cần lưu ý là đối với các tổ chức kinh doanh bất động sản, việc công chứng/chứng thực sẽ thực hiện theo nhu cầu của các bên thay vì bắt buộc tuyệt đối như trước đây.

Hồ sơ và quy trình chứng thực tại UBND cấp xã

Để quá trình chứng thực diễn ra thuận lợi, người dân cần chuẩn bị đầy đủ các loại giấy tờ theo hướng dẫn tại Nghị định 23/2015/NĐ-CP.

Thành phần hồ sơ cần chuẩn bị

• Dự thảo hợp đồng, giao dịch: Các bên có thể tự soạn thảo hoặc sử dụng mẫu có sẵn.
• Giấy tờ tùy thân: Thẻ Căn cước, Hộ chiếu còn giá trị sử dụng (hoặc thông tin trên ứng dụng VNeID).
• Giấy chứng nhận quyền sở hữu: Bản chính Sổ đỏ, Sổ hồng hoặc các giấy tờ thay thế hợp pháp khác.

Trình tự thực hiện và thời hạn giải quyết

Quy trình chứng thực thường bao gồm các bước: Tiếp nhận hồ sơ -> Kiểm tra tính tự nguyện và năng lực hành vi -> Ký tên/điểm chỉ trước mặt người thực hiện chứng thực -> Ký đóng dấu và trả kết quả.

Thời hạn giải quyết theo quy định là không quá 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trong trường hợp phức tạp, cơ quan tiếp nhận có thể thỏa thuận kéo dài thời gian nhưng phải có phiếu hẹn cụ thể cho người dân.

Việc thực hiện đúng và đủ các bước chứng thực không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ tài sản và quyền lợi hợp pháp của chính bạn trong các giao dịch dân sự quan trọng.