Việc thanh toán hợp đồng xây dựng luôn là một trong những khâu quan trọng và dễ phát sinh tranh chấp nhất trong quá trình thực hiện dự án. Để chuẩn hóa quy trình này, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 02/2023/TT-BXD, mang đến những hướng dẫn chi tiết, giúp các bên liên quan thực hiện đúng quy định pháp luật.

Nguyên tắc thanh toán và căn cứ pháp lý cốt lõi

Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 02/2023/TT-BXD, việc thanh toán hợp đồng xây dựng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Điều 19 Nghị định 37/2015/NĐ-CP. Điều này đảm bảo tính minh bạch và thống nhất trong việc giải ngân vốn đầu tư xây dựng.

Quy định về tạm ứng đối với vật liệu và cấu kiện giá trị lớn

Một điểm đáng chú ý là đối với các trường hợp sản xuất cấu kiện, bán thành phẩm có giá trị lớn hoặc vật liệu xây dựng phải dự trữ theo mùa, chủ đầu tư có thể thực hiện tạm ứng để hỗ trợ nhà thầu. Quy định này được thực hiện theo khoản 7 Điều 18 Nghị định 37/2015/NĐ-CP.

Tuy nhiên, để được tạm ứng, hồ sơ phải liệt kê chi tiết danh mục, đơn giá và tổng giá trị của từng loại vật liệu. Đặc biệt, khi thực hiện thanh toán khối lượng hoàn thành, các bên phải thực hiện giảm trừ giá trị tương ứng với phần đã được tạm ứng trước đó theo đúng nội dung hợp đồng đã ký kết.

Hướng dẫn tạm thanh toán trong các trường hợp đặc biệt

Việc tạm thanh toán được thực hiện dựa trên khoản 4 Điều 19 Nghị định 37/2015/NĐ-CP. Tùy vào điều kiện cụ thể của từng lần, chủ đầu tư sẽ quyết định giá trị và biện pháp bảo đảm.

• Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Nếu đến kỳ thanh toán mà chưa có dữ liệu điều chỉnh giá, các bên sẽ sử dụng đơn giá trong hợp đồng để thực hiện tạm thanh toán.
• Sản phẩm đang thi công dở dang: Căn cứ vào mức độ hoàn thành thực tế và chi tiết đơn giá hợp đồng để xác định giá trị tạm thanh toán.

Hồ sơ tạm thanh toán bao gồm những gì?

Để quá trình thanh toán diễn ra thuận lợi, bộ hồ sơ tạm thanh toán cần được chuẩn bị đầy đủ các chứng từ sau:

1. Biên bản nghiệm thu khối lượng hoặc Biên bản xác nhận khối lượng thực tế.
2. Bảng tính giá trị thanh toán phát sinh (nếu có).
3. Bảng tính giá trị tạm thanh toán.
4. Đề nghị tạm thanh toán từ phía nhà thầu.

Đối với các công việc chưa hoàn thành, pháp luật yêu cầu phải xác định rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của từng chủ thể liên quan trước khi tiến hành bất kỳ khoản thanh toán nào.

Thông tư 02/2023/TT-BXD chính thức có hiệu lực từ ngày 20/4/2023, thay thế cho nhiều quy định cũ trước đây. Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn đảm bảo dòng tiền cho dự án được lưu thông ổn định.