Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định 137/2020/NĐ-CP về quản lý, sử dụng pháo, có hiệu lực từ ngày 11/01/2021. Điểm mới đáng chú ý nhất khiến dư luận xôn xao chính là việc cho phép cá nhân, tổ chức được sử dụng pháo hoa trong một số trường hợp nhất định. Tuy nhiên, nếu không hiểu rõ bản chất quy định, người dân rất dễ nhầm lẫn dẫn đến vi phạm pháp luật hình sự.

Cơn "sốt" mang tên pháo hoa: Hiểu đúng để tránh bị phạt

Theo quy định tại Điều 17 Nghị định 137/2020/NĐ-CP, cơ quan, tổ chức, cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ sẽ được sử dụng pháo hoa trong các dịp: Lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm và trong hoạt động văn hóa, nghệ thuật.

Tuy nhiên, quyền lợi này đi kèm với điều kiện tiên quyết: Người dân chỉ được mua pháo hoa tại các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được phép sản xuất, kinh doanh pháo hoa. Việc mua bán pháo hoa trôi nổi trên thị trường hoặc từ các nguồn không được cấp phép vẫn là hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối.

Phân biệt "Pháo hoa" và "Pháo hoa nổ" - Ranh giới mong manh nhưng cực kỳ quan trọng

Sự nhầm lẫn phổ biến nhất hiện nay là đánh đồng pháo hoa với các loại pháo nổ, pháo hoa nổ tầm thấp hay tầm cao thường thấy trong đêm Giao thừa. Điều 3 Nghị định 137/2020/NĐ-CP đã đưa ra định nghĩa rất rõ ràng để phân biệt:

"Pháo hoa là sản phẩm được chế tạo, sản xuất thủ công hoặc công nghiệp, khi có tác động của xung kích thích cơ, nhiệt, hóa hoặc điện tạo ra các hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màu sắc trong không gian, không gây ra tiếng nổ."

Như vậy, loại pháo hoa mà người dân được phép đốt chỉ bao gồm các sản phẩm tạo ra hiệu ứng ánh sáng, màu sắc đẹp mắt (như que sáng, pháo bông que, pháo phụt sinh nhật...) nhưng tuyệt đối không có tiếng nổ đanh tai hay tiếng rít. Ngược lại, pháo hoa nổ (loại bắn lên trời và phát nổ) vẫn là loại pháo mà cá nhân không được phép tự ý sử dụng.

Mua pháo hoa ở đâu để đảm bảo hợp pháp?

Để đảm bảo an toàn và đúng luật, người dân cần lưu ý chỉ tìm mua sản phẩm tại các cửa hàng, đại lý chính thức của Công ty TNHH Một thành viên Hóa chất 21 (Nhà máy Z121) thuộc Bộ Quốc phòng. Đây là đơn vị duy nhất tại Việt Nam hiện nay được phép sản xuất và cung ứng pháo hoa ra thị trường cho người dân sử dụng.

Khi mua hàng, người dân nên yêu cầu cung cấp hóa đơn, chứng từ hợp lệ để chứng minh nguồn gốc xuất xứ, tránh trường hợp bị cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý vì sử dụng hàng lậu, hàng giả.

Trường hợp nào được tổ chức bắn pháo hoa nổ?

Dù người dân không được tự ý đốt pháo hoa nổ, nhưng vào các dịp trọng đại, Nhà nước vẫn tổ chức bắn pháo hoa nổ để phục vụ nhân dân. Theo Điều 11 Nghị định 137/2020/NĐ-CP, các trường hợp được tổ chức bắn pháo hoa nổ bao gồm:

• Tết Nguyên đán: Các thành phố trực thuộc trung ương và tỉnh Thừa Thiên Huế được bắn pháo hoa nổ tầm cao và tầm thấp, thời lượng không quá 15 phút. Các tỉnh còn lại được bắn pháo hoa nổ tầm thấp.
• Giỗ Tổ Hùng Vương: Tỉnh Phú Thọ được bắn pháo hoa nổ tầm thấp vào đêm trước ngày 10/3 âm lịch.
• Ngày Quốc khánh (2/9): Các thành phố trực thuộc trung ương và tỉnh Thừa Thiên Huế được bắn pháo hoa nổ tầm cao và tầm thấp.
• Ngày Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5): Tỉnh Điện Biên được bắn pháo hoa nổ tầm thấp.
• Ngày Chiến thắng (30/4): Thủ đô Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh được bắn pháo hoa nổ tầm cao và tầm thấp.

Việc nắm vững các quy định mới tại Nghị định 137/2020/NĐ-CP sẽ giúp người dân đón một cái Tết Tân Sửu 2021 an toàn, vui tươi và đúng pháp luật, tránh những rắc rối pháp lý không đáng có ngay đầu năm mới.