Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt hiện nay, việc bảo hộ sáng chế không chỉ là cách để doanh nghiệp tư nhân khẳng định vị thế mà còn là tài sản vô hình vô cùng giá trị. Tuy nhiên, hành trình từ khi nộp đơn đến khi nhận được văn bằng bảo hộ thường kéo dài và có thể phát sinh nhiều thay đổi. Để hỗ trợ người nộp đơn, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 đã quy định cụ thể về quyền sửa đổi, tách hoặc chuyển đổi đơn đăng ký.

Sửa đổi, bổ sung đơn: Linh hoạt nhưng không được "vượt rào"

Theo quy định tại Điều 115 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022, trước khi cơ quan quản lý nhà nước về quyền sở hữu công nghiệp ra quyết định từ chối hoặc cấp văn bằng, doanh nghiệp có quyền chủ động yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ.

Các nội dung có thể sửa đổi bao gồm bản mô tả, bản tóm tắt sáng chế hoặc các thông tin về tên, địa chỉ người nộp đơn. Tuy nhiên, có một "nút thắt" quan trọng mà doanh nghiệp cần lưu ý:

"Việc sửa đổi, bổ sung đơn không được mở rộng phạm vi đối tượng đã bộc lộ trong đơn hoặc làm thay đổi bản chất của đối tượng nêu trong đơn."

Nếu vi phạm nguyên tắc này, yêu cầu sửa đổi sẽ bị từ chối và doanh nghiệp buộc phải nộp đơn mới, đồng nghĩa với việc mất đi ngày ưu tiên ban đầu.

Tách đơn đăng ký: Chiến thuật bảo vệ đa tầng

Trong nhiều trường hợp, một đơn đăng ký ban đầu có thể chứa nhiều giải pháp kỹ thuật khác nhau. Doanh nghiệp có thể yêu cầu tách một hoặc một số giải pháp đó thành các đơn riêng biệt. Điểm lợi thế lớn nhất là các đơn tách vẫn được hưởng ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên của đơn gốc.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần chuẩn bị tài chính vì mỗi đơn tách sẽ được coi là một đơn độc lập, phải nộp đầy đủ lệ phí nộp đơn và phí thẩm định. Đây là chiến thuật thường được các doanh nghiệp lớn sử dụng để đảm bảo nếu một giải pháp bị từ chối thì các giải pháp khác vẫn có cơ hội được bảo hộ.

Chuyển đổi đơn: Từ Sáng chế sang Giải pháp hữu ích

Nếu trong quá trình thẩm định, doanh nghiệp nhận thấy giải pháp của mình khó đáp ứng tiêu chuẩn "trình độ sáng tạo" khắt khe của Bằng độc quyền sáng chế, họ có thể yêu cầu chuyển đổi sang đơn đăng ký Bằng độc quyền giải pháp hữu ích. Thủ tục này giúp doanh nghiệp "cứu vãn" được công sức nghiên cứu và vẫn đảm bảo được quyền độc quyền khai thác trong thời hạn 10 năm.

Ghi nhận thay đổi chủ đơn: Chuyển giao quyền đăng ký

Trước khi có quyết định cuối cùng về văn bằng, quyền đăng ký sáng chế có thể được chuyển nhượng thông qua hợp đồng, thừa kế hoặc kế thừa. Doanh nghiệp cần nộp tờ khai yêu cầu ghi nhận chuyển nhượng kèm theo các tài liệu chứng minh (hợp đồng chuyển nhượng bản gốc hoặc bản sao công chứng). Việc ghi nhận kịp thời giúp đảm bảo quyền lợi hợp pháp của chủ sở hữu mới ngay khi văn bằng được cấp.

Việc thực hiện các thủ tục này hiện nay được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 65/2023/NĐ-CP. Doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến chuyên gia hoặc các tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp để đảm bảo hồ sơ chuẩn xác nhất.