Trong bối cảnh các vụ hỏa hoạn diễn biến phức tạp, việc trang bị kiến thức và phương tiện phòng cháy chữa cháy (PCCC) không còn là lựa chọn mà là nghĩa vụ bắt buộc. Một trong những yếu tố then chốt giúp giảm thiểu thiệt hại về người chính là sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn. Vậy quy định mới nhất năm 2026 về vấn đề này như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.

Sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn là gì và tại sao lại quan trọng?

Theo quy định tại Điều 5 Luật Phòng cháy và chữa cháy 2001, PCCC là trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân. Trong đó, sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn được định nghĩa là bản vẽ thể hiện các lối ra, đường thoát nạn và vị trí các thiết bị chữa cháy khi có sự cố xảy ra.

Không chỉ đơn thuần là một tấm biển treo tường, sơ đồ này đóng vai trò là "kim chỉ nam" trong những giây phút sinh tử. Nó giúp mọi người nhanh chóng nhận diện được vị trí hiện tại và con đường ngắn nhất để di chuyển đến khu vực an toàn, đồng thời cảnh báo các điểm nguy hiểm tiềm tàng.

Tiêu chuẩn thiết kế và lắp đặt sơ đồ thoát nạn năm 2026

Việc lắp đặt sơ đồ thoát nạn phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật, đặc biệt là Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13456:2022. Dưới đây là những điểm quan trọng mà các chủ đầu tư và người quản lý cơ sở cần lưu ý:

Các trường hợp bắt buộc phải có sơ đồ thoát nạn

• Tại các tầng nhà: Bắt buộc phải có sơ đồ nếu diện tích tầng lớn hơn 1000m2 hoặc có từ 02 lối ra thoát nạn trở lên.
• Cơ sở lưu trú: Các phòng nghỉ trong khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở cho thuê phòng ở phải đảm bảo lắp đặt sơ đồ chỉ dẫn riêng biệt.

Quy định về kích thước và vị trí lắp đặt

Kích thước của sơ đồ không được nhỏ hơn các thông số sau:

• 600x400mm: Đối với sơ đồ lắp đặt tại các tầng.
• 400x300mm: Đối với sơ đồ lắp đặt tại từng phòng riêng lẻ.

Về vị trí, sơ đồ phải được niêm yết tại những nơi dễ thấy, có nhiều người qua lại như sảnh thang máy, cầu thang bộ, hoặc ngay cửa ra vào. Độ cao lắp đặt tiêu chuẩn là mép dưới của sơ đồ cách mặt sàn 1,5m ± 0,2m.

Nội dung bắt buộc phải thể hiện trên sơ đồ chỉ dẫn

Căn cứ theo Điều 5 Thông tư 149/2020/TT-BCA, một sơ đồ thoát nạn chuẩn pháp lý phải bao gồm hai phần chính:

"2. Sơ đồ chỉ dẫn về phòng cháy và chữa cháy phải thể hiện đường, lối thoát nạn, vị trí bố trí phương tiện, thiết bị chữa cháy của khu vực, tầng nhà. Tùy theo tính chất, đặc điểm hoạt động cụ thể của cơ sở, sơ đồ chỉ dẫn về phòng cháy và chữa cháy có thể tách thành các sơ đồ chỉ dẫn riêng thể hiện một hoặc một số nội dung nêu trên."

• Phần ký hiệu hình học: Mặt bằng tầng, hướng thoát nạn, vị trí hiện tại ("You are here"), cầu thang bộ và vị trí đặt bình chữa cháy, họng nước.
• Phần chỉ dẫn bằng chữ: Tóm tắt các bước xử lý khi có cháy xảy ra (báo động, ngắt điện, thoát nạn...).

Việc thiếu sót bất kỳ nội dung nào trong các mục trên đều có thể khiến sơ đồ bị coi là không đảm bảo quy định pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính trong quá trình kiểm tra an toàn PCCC.

Lời khuyên pháp lý: Các doanh nghiệp và chủ hộ kinh doanh nên thường xuyên rà soát, cập nhật sơ đồ thoát nạn nếu có sự thay đổi về cấu trúc tòa nhà hoặc vị trí thiết bị PCCC. Đừng để đến khi sự cố xảy ra mới nhận thấy tầm quan trọng của những tấm sơ đồ này.