Trong lộ trình hiện đại hóa ngành công nghiệp, việc kiểm soát các loại hóa chất nguy hại, đặc biệt là hóa chất cấm, đang trở thành ưu tiên hàng đầu để bảo vệ an ninh quốc gia và sức khỏe cộng đồng. Điểm nhấn quan trọng nhất chính là sự ra đời của Nghị định 26/2026/NĐ-CP, văn bản quy định chi tiết về điều kiện sản xuất hóa chất cấm với những tiêu chuẩn cực kỳ khắt khe, có hiệu lực từ ngày 17/01/2026.

Cánh cửa hẹp cho các đơn vị sản xuất hóa chất cấm

Pháp luật Việt Nam không mở cửa đại trà cho hoạt động sản xuất hóa chất nằm trong danh mục cấm. Theo quy định tại Điều 16 Nghị định 26/2026/NĐ-CP, chỉ những tổ chức được thành lập hợp pháp và đáp ứng các mục đích đặc biệt mới được xem xét cấp phép:

• Phục vụ trực tiếp cho công tác nghiên cứu khoa học, đảm bảo quốc phòng, an ninh.
• Đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai và dịch bệnh khẩn cấp.
• Thực hiện các nhiệm vụ đặc thù theo sự phân công trực tiếp từ Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ.

Tiêu chuẩn "vàng" cho hệ thống nhà xưởng và kho chứa

An toàn không chỉ là khẩu hiệu mà là điều kiện "sống còn". Các cơ sở sản xuất phải thiết kế nhà xưởng và kho bãi tuân thủ tuyệt đối các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Điểm mới đáng chú ý là yêu cầu về hệ thống biển cảnh báo nguy hiểm phải cực kỳ chi tiết, bao gồm mã nhận dạng hóa chất và hình đồ cảnh báo trực quan. Mọi quy trình thao tác an toàn phải được niêm yết công khai, dễ thấy để nhân viên luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ.

Hóa chất Bảng 1: Những giới hạn định lượng nghiêm ngặt

Đối với các loại hóa chất đặc biệt nguy hiểm thuộc Hóa chất Bảng 1 (quy định tại Nghị định 24/2026/NĐ-CP), Chính phủ áp đặt các giới hạn về quy mô thiết bị:

"Việc sản xuất phải được thực hiện trong các thiết bị phản ứng không cấu thành sản xuất liên tục. Dung tích thiết bị phản ứng đơn lẻ không quá 100 lít và tổng dung tích các thiết bị trên 5 lít không được vượt quá 500 lít."

Bên cạnh đó, sản lượng hàng năm cũng bị khống chế chặt chẽ. Ví dụ, mục đích quốc phòng, an ninh không được quá 10 kg/năm, trong khi các phòng thí nghiệm chỉ được phép sản xuất tối đa 100 gam/năm.

Năng lực nhân sự và bài toán chống thất thoát

Con người là yếu tố quyết định. Người chịu trách nhiệm chuyên môn tại các cơ sở này bắt buộc phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành hóa học. Đồng thời, doanh nghiệp phải xây dựng phương án kiểm soát, phòng chống thất thoát hóa chất cấm theo mẫu của Bộ Công Thương, đảm bảo từng gram hóa chất đều được giám sát từ khâu sản xuất đến bảo quản.

Việc tuân thủ nghiêm túc Luật Hóa chất 2025 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 25/2026/NĐ-CP chính là tấm thẻ thông hành giúp doanh nghiệp hoạt động bền vững và trách nhiệm.