Bước sang năm 2026, hệ thống pháp luật về giáo dục tại Việt Nam đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Tuy nhiên, để đảm bảo tính liên tục và bảo vệ quyền lợi tối đa cho người học cũng như đội ngũ trí thức, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 773/QĐ-TTg. Đây được xem là một "văn bản bản lề" khi cho phép 7 quyết định quan trọng về giáo dục tiếp tục được áp dụng từ ngày 01/01/2026, bất chấp những thay đổi về khung pháp lý chung.

Quyết định 773/QĐ-TTg: "Cầu nối" pháp lý quan trọng từ đầu năm 2026

Theo quy định tại Điều 1 Quyết định 773/QĐ-TTg, các quyết định của Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn thi hành các đạo luật nền tảng bao gồm: Luật Giáo dục 2019; Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014; Luật Giáo dục đại học sửa đổi 2018; và Luật Việc làm 2013 sẽ tiếp tục có hiệu lực thi hành.

Việc duy trì các văn bản này từ ngày 01/01/2026 cho đến khi có văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế mới là một quyết định mang tính chiến lược. Nó giúp tránh tình trạng "khoảng trống pháp lý", đảm bảo các hoạt động đào tạo, xét duyệt học hàm và thực thi chính sách an sinh giáo dục không bị gián đoạn.

Danh mục 4 văn bản tiếp tục có hiệu lực toàn bộ: Đảm bảo quyền lợi tối đa

Trong danh mục kèm theo Quyết định 773/QĐ-TTg, có 4 văn bản được giữ nguyên hiệu lực toàn bộ, tập trung vào các nhóm đối tượng yếu thế và tiêu chuẩn học thuật cao cấp:

1. Chính sách nội trú và hỗ trợ chi phí học tập

Quyết định số 53/2015/QĐ-TTg về chính sách nội trú đối với học sinh, sinh viên học cao đẳng, trung cấp và Quyết định số 66/2013/QĐ-TTg về hỗ trợ chi phí học tập cho sinh viên dân tộc thiểu số tại các cơ sở giáo dục đại học vẫn là "điểm tựa" vững chắc. Điều này khẳng định cam kết của Nhà nước trong việc phổ cập nghề nghiệp và nâng cao dân trí vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong bối cảnh kinh tế năm 2026.

2. Tiêu chuẩn chức danh Giáo sư, Phó giáo sư

Quyết định số 37/2018/QĐ-TTg và văn bản sửa đổi là Quyết định số 25/2020/QĐ-TTg quy định về tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm chức danh Giáo sư, Phó giáo sư tiếp tục được áp dụng. Việc giữ vững các tiêu chuẩn này giúp ổn định công tác cán bộ khoa học, đảm bảo chất lượng đội ngũ giảng viên đại học trong giai đoạn hội nhập quốc tế sâu rộng.

Những văn bản chỉ còn hiệu lực một phần: Sự điều chỉnh cần thiết

Bên cạnh các văn bản giữ nguyên, Quyết định 773/QĐ-TTg cũng chỉ rõ 3 văn bản chỉ còn hiệu lực một phần để phù hợp với thực tiễn mới:

• Quyết định số 1121/1997/QĐ-TTg: Tiếp tục áp dụng về học bổng và trợ cấp xã hội cho học sinh, sinh viên công lập nhưng có sự chọn lọc để phù hợp với các quy định tài chính hiện hành.
• Quyết định số 194/2001/QĐ-TTg: Tiếp tục áp dụng trừ các quy định về học bổng khuyến khích học tập đã được thay thế bởi các nghị định mới hơn.
• Quyết định số 46/2015/QĐ-TTg: Hỗ trợ đào tạo sơ cấp và dưới 3 tháng, nhưng loại bỏ cụm từ "lao động nông thôn" để mở rộng phạm vi hỗ trợ cho đa dạng đối tượng lao động trong nền kinh tế số năm 2026.

Trong quá trình triển khai thực tế từ năm 2026, nếu phát sinh khó khăn, các đơn vị cần chủ động báo cáo về Bộ Giáo dục và Đào tạo để được hướng dẫn hoặc trình cấp có thẩm quyền xử lý kịp thời theo Điều 2 của Quyết định này.

Việc nắm vững các quy định chuyển tiếp này không chỉ giúp các cơ sở giáo dục thực hiện đúng pháp luật mà còn giúp người học tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trong kỷ nguyên giáo dục mới.