Trong nỗ lực giảm thiểu tác hại của khói thuốc và bảo vệ thế hệ trẻ khỏi những ảnh hưởng tiêu cực từ truyền thông, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Thông tư 25/2018/TT-BVHTTDL. Quy định này không chỉ là một bước đi pháp lý mà còn là một thông điệp mạnh mẽ về việc xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, không khói thuốc.

Những trường hợp "cấm cửa" thuốc lá trên màn ảnh và sân khấu

Theo quy định mới nhất tại Thông tư 25/2018/TT-BVHTTDL, các nhà làm phim và đạo diễn sân khấu cần đặc biệt lưu ý không được sử dụng hình ảnh diễn viên hút thuốc lá trong các bối cảnh sau:

• Vi phạm điều cấm của Luật: Thể hiện các hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại Điều 9 và vi phạm nghĩa vụ của người hút thuốc tại Điều 13 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012. Tuy nhiên, pháp luật vẫn mở đường cho các trường hợp sử dụng hình ảnh này nhằm mục đích phê phán hoặc lên án hành vi sai trái.
• Quảng bá cho ngành thuốc lá: Tuyệt đối không được ca ngợi các tổ chức, cá nhân thành công nhờ việc sản xuất hoặc kinh doanh thuốc lá. Đây là quy định nhằm ngăn chặn việc thần tượng hóa những ngành nghề gây hại cho sức khỏe cộng đồng.
• Ưu tiên bảo vệ trẻ em: Đây là điểm mấu chốt của Thông tư. Mọi tác phẩm sân khấu, điện ảnh dành riêng cho trẻ em đều không được phép xuất hiện hình ảnh hút thuốc lá dưới bất kỳ hình thức nào.

Khi nào thuốc lá được phép xuất hiện vì mục đích nghệ thuật?

Dù siết chặt, nhưng pháp luật vẫn tôn trọng tính nguyên bản và giá trị nghệ thuật của tác phẩm. Diễn viên chỉ được phép sử dụng thuốc lá trong 04 trường hợp cụ thể sau đây:

1. Nhân vật lịch sử: Khi cần khắc họa hình tượng của một nhân vật lịch sử có thật mà hành vi hút thuốc là một đặc điểm gắn liền với nhân vật đó.
2. Tái hiện lịch sử: Trong các bộ phim hoặc vở diễn cần tái hiện một giai đoạn lịch sử nhất định để đảm bảo tính chân thực của bối cảnh xã hội thời bấy giờ.
3. Mục đích giáo dục: Sử dụng hình ảnh để phê phán, lên án và cảnh báo về tác hại khủng khiếp của việc sử dụng thuốc lá đối với sức khỏe.
4. Trường hợp đặc biệt: Các mục đích nghệ thuật khác nhưng phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận dựa trên đề nghị của Hội đồng thẩm định chuyên môn.

Quy định tại Thông tư 25/2018/TT-BVHTTDL sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/11/2018.

Việc ban hành quy định này cho thấy sự quyết tâm của các cơ quan quản lý trong việc thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012 một cách triệt để trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Điều này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người xem mà còn định hướng thẩm mỹ lành mạnh cho công chúng, đặc biệt là thanh thiếu niên.