Trong quá trình sử dụng đất, không ít trường hợp người dân gặp phải tình trạng ranh giới thửa đất bị sai lệch so với thực tế hoặc có sự chồng lấn với các thửa đất liền kề. Việc đo đạc, xác định lại ranh giới đất không chỉ là nhu cầu chính đáng để bảo vệ tài sản mà còn là thủ tục pháp lý quan trọng để hoàn thiện hồ sơ địa chính, cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tính đến thời điểm hiện tại (năm 2018), các quy định về vấn đề này đã được cụ thể hóa rõ ràng trong hệ thống pháp luật đất đai Việt Nam, đặc biệt là sự bổ sung từ các nghị định mới nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân.

Cơ sở pháp lý điều chỉnh việc đo đạc lại ranh giới đất

Thủ tục này hiện nay được điều chỉnh chủ yếu bởi Luật Đất đai 2013. Để hướng dẫn chi tiết, Chính phủ đã ban hành Nghị định 43/2014/NĐ-CP và gần đây nhất là Nghị định 01/2017/NĐ-CP với nhiều điểm mới có lợi cho người sử dụng đất.

Theo quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 5 Nghị định 43/2014/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung), chức năng đo đạc, xác định lại ranh giới đất thuộc về Văn phòng đăng ký đất đai. Đây là cơ quan chuyên môn có trách nhiệm thực hiện các tác nghiệp kỹ thuật và pháp lý để đảm bảo tính chính xác của thửa đất trên bản đồ địa chính.

Quy trình thực hiện thủ tục xác định lại ranh giới đất

Để thực hiện việc đo đạc lại, người sử dụng đất cần tuân thủ quy trình các bước sau đây:

Bước 1: Chuẩn bị và nộp hồ sơ đề nghị

Người sử dụng đất chuẩn bị 01 bộ hồ sơ và nộp tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện. Đối với những địa phương chưa thành lập Văn phòng đăng ký đất đai, hồ sơ sẽ được nộp tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cấp huyện.

Ngoài ra, pháp luật cũng tạo điều kiện cho người dân bằng cách cho phép nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi có đất. Trong trường hợp này, UBND cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận và chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn quy định.

Bước 2: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ

Cơ quan tiếp nhận sẽ kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, cán bộ tiếp nhận phải hướng dẫn người dân bổ sung ngay hoặc trong vòng 03 ngày làm việc. Sau khi hồ sơ hợp lệ, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ căn cứ vào hồ sơ địa chính và nội dung xác nhận của địa phương để lập hợp đồng đo vẽ.

Cơ quan chuyên môn sẽ thông báo thời gian cụ thể để xuống hiện trường thực hiện việc kiểm tra, đo đạc thực tế. Đây là bước quan trọng nhất, yêu cầu sự có mặt của chủ sử dụng đất và đại diện các thửa đất liền kề để ký xác nhận ranh giới, tránh tranh chấp về sau.

Bước 3: Nhận kết quả đo đạc

Sau khi hoàn tất việc đo đạc và thiết lập hồ sơ kỹ thuật thửa đất, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ thông báo cho người dân đến nhận kết quả. Người sử dụng đất thực hiện thanh lý hợp đồng đo vẽ và nhận bản trích đo địa chính thửa đất hoặc hồ sơ kỹ thuật thửa đất đã được xác định lại.

Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm những gì?

Thành phần hồ sơ cơ bản bao gồm:

• Đơn đề nghị xác định lại diện tích đất ở hoặc Đơn xin xác nhận việc trích đo đạc lại đất (theo mẫu của cơ quan đăng ký).
• Bản sao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) đã cấp hoặc các giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 100 Luật Đất đai 2013.
• Các giấy tờ tùy thân liên quan (Chứng minh nhân dân/Thẻ căn cước, Sổ hộ khẩu).

Những lưu ý quan trọng về thẩm quyền và thời gian

Cần lưu ý rằng, theo Điều 72a Nghị định 43/2014/NĐ-CP (được bổ sung bởi Nghị định 01/2017/NĐ-CP), thủ tục xác định lại diện tích đất ở cho hộ gia đình, cá nhân đã được cấp Sổ đỏ có những quy định rất cụ thể về trình tự thực hiện.

Tùy từng địa phương và trường hợp cụ thể (như đất có tranh chấp hay không, đất thuộc khu vực đã có bản đồ địa chính chính quy hay chưa) mà thời gian giải quyết có thể thay đổi. Tuy nhiên, việc nắm vững quy trình sẽ giúp người dân chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp quý độc giả hiểu rõ hơn về thủ tục đo đạc và xác định lại ranh giới đất theo đúng quy định pháp luật hiện hành năm 2018.

Hệ thống Pháp luật Việt Nam