Bước sang năm 2021, việc quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho thu nhập phát sinh trong năm 2020 có nhiều điểm mới quan trọng mà người lao động và doanh nghiệp cần lưu ý, đặc biệt là các quy định về thời hạn và đối tượng theo Luật Quản lý thuế 2019. Việc nắm rõ các phương thức quyết toán không chỉ giúp cá nhân tối ưu hóa quyền lợi về hoàn thuế mà còn tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có.

1. Thời hạn quyết toán thuế TNCN năm 2021 có gì mới?

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc kéo dài thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế đối với cá nhân trực tiếp quyết toán. Cụ thể, theo quy định tại Luật Quản lý thuế 2019:

• Đối với tổ chức trả thu nhập (doanh nghiệp): Thời hạn chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch. Như vậy, hạn chót là ngày 31/03/2021.
• Đối với cá nhân trực tiếp quyết toán: Thời hạn được kéo dài thêm 01 tháng so với trước đây, chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch. Hạn chót cho kỳ quyết toán này là ngày 30/04/2021.

Trích điểm a khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019: “a) Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính đối với hồ sơ quyết toán thuế năm; chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của năm dương lịch hoặc năm tài chính đối với hồ sơ khai thuế năm”.

2. Cách 1: Ủy quyền cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập quyết toán thay

Đây là phương thức phổ biến và đơn giản nhất dành cho những người lao động có thu nhập ổn định tại một nơi. Việc ủy quyền giúp cá nhân giảm bớt các thủ tục hành chính phức tạp.

2.1. Điều kiện để được ủy quyền quyết toán

Căn cứ theo Điều 21 Thông tư 92/2015/TT-BTC, cá nhân được ủy quyền trong các trường hợp:

• Chỉ có thu nhập từ tiền lương, tiền công ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên tại một đơn vị và thực tế đang làm việc tại đó vào thời điểm ủy quyền.
• Có thêm thu nhập vãng lai ở các nơi khác bình quân tháng trong năm không quá 10 triệu đồng đã được khấu trừ thuế 10% và không có yêu cầu quyết toán đối với phần thu nhập này.
• Người lao động được điều chuyển từ tổ chức cũ đến tổ chức mới do chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.

2.2. Các trường hợp tuyệt đối không được ủy quyền

Người lao động cần lưu ý mình sẽ không được ủy quyền nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Đã được doanh nghiệp cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN (trừ khi đã thu hồi và hủy chứng từ đó).
• Không còn làm việc tại doanh nghiệp vào thời điểm thực hiện ủy quyền.
• Có thu nhập từ tiền lương, tiền công ký hợp đồng từ 03 tháng trở lên tại nhiều nơi khác nhau.
• Chưa đăng ký mã số thuế cá nhân.
• Thuộc diện xét giảm thuế do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn hoặc bệnh hiểm nghèo theo khoản 1 Điều 46 Thông tư 156/2013/TT-BTC.

2.3. Hồ sơ và thủ tục ủy quyền

Người lao động cần chuẩn bị hồ sơ theo khoản 3 Điều 21 Thông tư 92/2015/TT-BTC bao gồm:

1. Giấy ủy quyền quyết toán thuế theo Mẫu số 02/UQ-QTT-TNCN.
2. Bản sao các hóa đơn, chứng từ chứng minh đóng góp từ thiện, nhân đạo (nếu có).

3. Cách 2: Cá nhân trực tiếp tự quyết toán với cơ quan thuế

Phương thức này áp dụng cho những cá nhân không đủ điều kiện ủy quyền hoặc muốn trực tiếp thực hiện để yêu cầu hoàn thuế.

3.1. Đối tượng bắt buộc phải tự quyết toán

Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công phải trực tiếp khai quyết toán nếu:

• Có số thuế phải nộp thêm (trừ trường hợp số thuế nộp thêm sau quyết toán của từng năm từ 50.000 đồng trở xuống).
• Có số thuế nộp thừa và có yêu cầu hoàn thuế hoặc bù trừ vào kỳ khai thuế tiếp theo.
• Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công từ hai nơi trở lên.

3.2. Hồ sơ và địa điểm nộp hồ sơ tự quyết toán

Hồ sơ bao gồm Tờ khai quyết toán thuế mẫu số 02/QTT-TNCN, Phụ lục mẫu số 02-1/BK-QTT-TNCN (nếu có người phụ thuộc) và các chứng từ khấu trừ thuế. Về địa điểm nộp:

• Nếu cá nhân đã tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại nơi nào thì nộp tại cơ quan thuế quản lý nơi đó.
• Nếu có thay đổi nơi làm việc và tại nơi cuối cùng có tính giảm trừ gia cảnh thì nộp tại cơ quan thuế quản lý nơi cuối cùng.
• Trường hợp chưa tính giảm trừ gia cảnh ở bất kỳ đâu hoặc không ký hợp đồng lao động thì nộp tại Chi cục Thuế nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú).

Việc thực hiện quyết toán thuế đúng hạn và đúng quy định không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi của mỗi công dân. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về thủ tục, người nộp thuế nên chủ động liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn cụ thể.