Quy định mới về quy mô hộ gia đình khi thành lập thôn, tổ dân phố

Bộ Nội vụ vừa ban hành Thông tư 09/2017/TT-BNV sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 04/2012/TT-BNV hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố. Điểm đáng chú ý nhất trong văn bản này chính là việc nâng cao tiêu chuẩn về số lượng hộ gia đình tối thiểu để có thể thành lập một đơn vị dân cư mới.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 3 Điều 1 Thông tư 09/2017/TT-BNV (sửa đổi Điều 7 Thông tư 04/2012/TT-BNV), quy mô số hộ gia đình để thành lập thôn mới, tổ dân phố mới được quy định như sau:

"a) Quy mô số hộ gia đình:
- Đối với thôn: Ở vùng đồng bằng miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên phải có từ 400 hộ gia đình trở lên; khu vực miền Nam có từ 500 hộ gia đình trở lên; ở vùng miền núi, hải đảo có từ 200 hộ gia đình trở lên;
- Đối với tổ dân phố: ở vùng đồng bằng phải có từ 500 hộ gia đình trở lên; ở vùng miền núi, hải đảo phải có từ 300 hộ gia đình trở lên."

So với quy định cũ tại Thông tư 04/2012/TT-BNV, mức yêu cầu này đã tăng lên đáng kể. Trước đây, vùng đồng bằng chỉ yêu cầu 250 hộ và vùng miền núi, hải đảo chỉ cần 150 hộ là đã có thể lập tổ dân phố. Việc tăng quy mô này nhằm mục đích tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và hoạt động của các tổ chức tự quản ở cơ sở.

Điều kiện về cơ sở hạ tầng và các trường hợp đặc thù

Bên cạnh con số về hộ gia đình, việc thành lập mới còn phải đảm bảo các điều kiện về cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu. Điều này nhằm phục vụ tốt nhất cho các hoạt động cộng đồng và đảm bảo cuộc sống ổn định cho cư dân tại địa phương.

Tuy nhiên, pháp luật cũng linh hoạt đối với các trường hợp đặc thù. Tại điểm a khoản 2 khoản 3 Điều 1 Thông tư 09/2017/TT-BNV, đối với khu vực biên giới, đảo biệt lập hoặc do di dân để bảo vệ biên giới, quy mô số hộ gia đình có thể thấp hơn quy định chung nêu trên.

Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ của người đứng đầu

Theo khoản 1 Điều 1 Thông tư 09/2017/TT-BNV, mỗi thôn sẽ có Trưởng thôn và Phó Trưởng thôn; mỗi tổ dân phố có Tổ trưởng và Tổ phó. Những người này có nhiệm vụ triệu tập, chủ trì hội nghị thôn, tổ dân phố và vận động nhân dân thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở cũng như các hương ước, quy ước đã được phê duyệt.

Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2018. Các địa phương cần căn cứ vào tình hình thực tế để rà soát, sắp xếp và sáp nhập các đơn vị chưa đủ quy mô theo quy định mới.