Siết chặt quản lý việc hưởng Bảo hiểm xã hội một lần

Trong bối cảnh tình trạng người lao động ồ ạt rút Bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần gia tăng, việc đảm bảo tính chính xác và đúng quy định trong giải quyết chế độ trở thành ưu tiên hàng đầu của ngành Bảo hiểm. Mới đây, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành Công văn 333/BHXH-CSXH năm 2024 nhằm hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý các trường hợp hưởng sai quy định, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

Quy trình hủy quyết định và thu hồi số tiền hưởng sai

Theo hướng dẫn tại Công văn 333/BHXH-CSXH, đối với các trường hợp phát hiện hưởng BHXH một lần không đúng quy định, cơ quan BHXH cấp huyện nơi ban hành quyết định sẽ chủ trì phối hợp để xác định nguyên nhân và thực hiện các bước sau:

• Hủy quyết định hưởng: BHXH tỉnh/huyện nơi giải quyết thực hiện hủy Quyết định hưởng BHXH một lần và các quyết định điều chỉnh mức hưởng liên quan.
• Thu hồi tiền: Thực hiện thu hồi triệt để số tiền đã chi sai về quỹ BHXH. Chỉ sau khi thu hồi đủ số tiền, dữ liệu hưởng trên hệ thống phần mềm Xét duyệt chính sách (TCS) mới được phê duyệt hủy.
• Phối hợp liên tỉnh: Trường hợp phát hiện sai sót do đơn vị khác giải quyết, cơ quan phát hiện phải thông báo ngay trên phần mềm TCS để đơn vị chủ quản rà soát và xử lý.

Hệ lụy từ việc mượn hồ sơ tư pháp và đóng trùng BHXH

Một trong những vấn đề nhức nhối được đề cập là tình trạng mượn hồ sơ tư pháp để giao kết hợp đồng lao động. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định tại Bộ luật Lao động 2019 và Bộ luật Dân sự 2015. Cơ quan BHXH sẽ căn cứ vào hướng dẫn của các cơ quan thẩm quyền để xem xét xử lý tùy theo mức độ vi phạm.

Bên cạnh đó, đối với người có nhiều mã số BHXH hoặc thời gian đóng không đúng quy định đã lỡ hưởng một lần, cơ quan chức năng sẽ:

Hủy Quyết định hưởng, thu hồi số tiền đã chi và hoàn trả số tiền đã đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) không đúng quy định. Đồng thời, thu hồi các khoản tiền hưởng chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động phát sinh từ quá trình đóng sai đó.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc hưởng BHXH một lần là quyền lợi chính đáng theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, tuy nhiên người lao động cần tuyệt đối trung thực trong việc kê khai thông tin. Mọi hành vi gian lận không chỉ dẫn đến việc bị thu hồi tiền mà còn có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất vụ việc. Người lao động nên thường xuyên kiểm tra quá trình đóng qua ứng dụng VssID để kịp thời phát hiện các sai sót về mã số hoặc thời gian đóng.